Natura sprawi艂a, 偶e zasadniczo homo sapiens jest zwierz臋ciem ciep艂olubnym, kt贸re najlepiej czuje si臋 na otwartych przestrzeniach, z dobrze rozwini臋t膮 ro艣linno艣ci膮, 偶yzn膮 gleb膮 i dost臋pem do wody pitnej. Do 偶ycia w obszarach arktycznych, pustynnych lub na znacznej wysoko艣ci, ludzie jako gatunek musieli si臋 dostosowa膰. 馃檪

R贸wnie偶 do przebywania w rejonach wysokog贸rskich, a za takie uwa偶a si臋 tereny le偶膮ce powy偶ej 1800 m n.p.m. Oczywi艣cie zale偶nie od wieku, kondycji, wysoko艣ci d艂ugoletniego zamieszkiwania i wyposa偶enia genetycznego, niekt贸rzy z nas b臋d膮 lepiej znosi膰 przebywanie na du偶ych wysoko艣ciach. 

Nie mo偶na sobie wyobrazi膰 zdobywania naprawd臋 wysokich g贸r bez aklimatyzacji. Aklimatyzacja to proces adaptacji organizmu do oddychania ni偶szym ci艣nieniem parcjalnym tlenu we wdychanym powietrzu. Je偶eli kto艣 nazbyt szybko znajdzie si臋 na wysoko艣ci przekraczaj膮cej 2500 m n.p.m., to mniej lub bardziej objawow膮 chorob臋 wysokog贸rsk膮 ma jak w banku.

W Tatrach raczej nie grozi nam choroba wysokog贸rska, gdy偶 Rysy mierz膮 2499m. M贸wi si臋, 偶e w przypadku wyst臋powania b贸lu g艂owy w Tatrach to przyczyn膮 jest najprawdopodobniej kac, a w przypadku Alp mog膮 to by膰 pierwsze symptomy przebywania na znacznej wysoko艣ci.

Nasze cia艂a zwyczajnie nie s膮 bowiem przystosowane do normalnego funkcjonowania w rozrzedzonej atmosferze, w kt贸rej cz膮steczki tlenu s膮 od siebie bardziej oddalone ni偶 w normalnych warunkach. Przyk艂adowo na wysoko艣ci 2500m oddychamy powietrzem tak rozrzedzonym, jakby by艂o go mniej o 1/4 w por贸wnaniu do poziomu morza, a w przypadku 6000m blisko o po艂ow臋 mniej.

Na szcz臋艣cie w naszych organizmach dzia艂aj膮 mechanizmy umo偶liwiaj膮ce przystosowanie si臋 do przebywania w warunkach obni偶onego ci艣nienia parcjalnego tlenu. Nie chc臋 Was zanudza膰 szczeg贸艂ami fizjologicznymi. Zamiast tego wol臋 przestrzec przed unikaniem aklimatyzacji i kierowaniem si臋 tzw. u艂a艅sk膮 fantazj膮. Nierozwa偶nych wspinaczy g贸ry potrafi膮 艂atwo skarci膰 – a niejeden “kozak” nie wr贸ci艂 ju偶 z wysokich partii. 

Im szybciej “wbiegamy” na szczyt, tym radykalniej zwi臋ksza si臋 ryzyko pojawienia si臋 chor贸b okre艣lanych mianem “wysoko艣ciowych”. G艂贸wnie mam tu na my艣li: ostr膮 chorob膮 g贸rsk膮 (acute mountain sickness – AMS) oraz wysoko艣ciowy obrz臋k m贸zgu (High-altitude cerebral edema – HACE) i p艂uc (high altitude pulmonary edema – HAPE). Osobny artyku艂 o nich ju偶 wkr贸tce na blogu.

Podstawowy schemat aklimatyzacyjny wygl膮da tak jak tym wykresie:

SCHEMAT 500m (tutaj dodam schemat. Prace in progress)

Podstawowa zasada to nie spa膰 wy偶ej ni偶 500m od dnia poprzedniego, oraz co ka偶dy 1000m zyskanej wysoko艣ci nale偶y wzi膮膰 tzw. rest day, czyli dzie艅 odpoczynku. Mo偶na to por贸wna膰 do wchodzenia po bardzo wysokich schodach i d艂u偶szego odpoczynku na ka偶dym pi臋trze. Ten ostry tr贸jk膮t w 贸smym dniu wyprawy (zwi臋kszenie pu艂apu z 4500m na 5500m) oznacza przypuszczenie ataku szczytowego trwaj膮cego kilka godzin, po czym nast臋puje szybkie schodzenie do obozu, z kt贸rego wystartowali艣my.

Przed atakiem szczytowym nale偶y pami臋ta膰 o dodatkowym dniu odpoczynku.

Je偶eli nie mo偶emy sobie pozwoli膰 na taki naturalny przyrost wysoko艣ci kieruj si臋 zasad膮 鈥瀢spinaj si臋 wysoko – 艣pij nisko鈥. W trakcie dnia mo偶na bowiem prze膰 w g贸r臋, ale nale偶y bezwzgl臋dnie pami臋ta膰, by zd膮偶y膰 zej艣膰 przed zapadni臋ciem zmroku. Chodzi o to, by spa膰 znacznie ni偶ej, ni偶 danego dnia si臋 wesz艂o.

Jak aklimatyzowa膰 si臋 na Mont Blanc?

W przypadku Mont Blanc Mont Blanc po wyprawie sko艅czonej zdania niedoko艅czone.. mamy do dyspozycji 2 schroniska z mo偶liwo艣ci膮 noclegu i jeden awaryjny schron Vallot w drodze na szczyt, kt贸ry s艂u偶y jako ostoja w razie za艂amania pogody. Tak si臋 z艂o偶y艂o, 偶e wraz z moimi druhami byli艣my zmuszeni zosta膰 w nim na noc. W detalach pisz臋 o tym tutaj. Raz tego do艣wiadczy艂em i NIE POLECAM!

Znajduj膮 si臋 one na wysoko艣ciach:

  • Tette Rousse 3167m n.p.m.
  • Schronisko Goutier 3815m n.p.m.
  • Vallot 4362 m n.p.m (tylko jako przystanek na ciep艂膮 herbat臋. Nie wolno w nim spa膰!)

Dzie艅 1. Przyjmijmy, 偶e dotarli艣my do Tette Rousse z Chamonix. Przekroczyli艣my pu艂ap 2500 m bez wcze艣niejszych postoj贸w aklimatyzacyjnych. Obserwuj swych druh贸w, a od nich domagaj si臋, by mieli Ci臋 na oku. Z ka偶d膮 minut膮 ro艣nie ryzyko, 偶e rozboli Ci臋 g艂owa. W贸wczas kolejnego dnia powiniene艣 聽zrobi膰 odpoczynek (tzw. rest day)

Dzie艅 2. Zgodnie z zasad膮 500m nie mo偶emy wyj艣膰 do schroniska Goutier, 偶eby w nim spa膰, ale to 艣wietne miejsce 偶eby sp臋dzi膰 w nim poranek w ramach aklimatyzacji. Krzystne r贸wnie偶 by艂oby wyj艣cie na spacer do wys. ok. 4000m na gra艅 Aiguille du Gouter i dopiero wtedy wr贸ci膰 do Tette Rousse.

Dzie艅 3. Nast臋pnego dnia obowi膮zkowy rest day w T锚te Rousse. Tw贸j organizm potrzebuje czasu na kompensacj臋 skutk贸w dostarczania mu rozrzedzonego powietrza. Musi sprosta膰 dodatkowej produkcji czerwonych krwinek oraz przywykn膮膰 do zwi臋kszonej cz臋stotliwo艣ci oddech贸w. Jednym zdaniem – dostosowa膰 si臋 do wysoko艣ci niczym je藕dziec do konia lub kameleon do t艂a.

Dzie艅 4. Wyj艣cie do schronu Vallot i nocleg w Goutier (najlepiej 100 m powy偶ej).

Dzie艅 5. Oce艅cie nawzajem sw贸j stan i samopoczucie. Je偶eli czujecie si臋 dobrze, to atakujcie szczyt. Je艣li jeste艣(cie) w s艂abszej kondycji, to sugerowa艂bym dzie艅 wolny i kolejny spacer do Vallot. Atak i powr贸t dopiero nast臋pnego dnia.

Oczywi艣cie nale偶y pami臋ta膰 o tym, 偶e wysokog贸rskie wyprawy rz膮dz膮 si臋 swoimi prawami i wyj艣cia aklimatyzacyjne zale偶ne s膮 od pogody. W zwi膮zku z tym nale偶a艂oby dolicza膰 2 zapasowe dni, co daje 艂膮cznie ok. 8-9 d贸b na zdobycie Mont Blanc. Rozumiem, 偶e nie ka偶dy mo偶e sobie pozwoli膰 na taki komfort. W optymistycznym wariancie 6 dni powinno wystarczy膰.

Schemat aklimatyzacyjny dla trekkingu do Base Camp pod Everestem

Poni偶ej wykres obrazuj膮cy zasad臋 wchod藕 wysoko – 艣pij nisko.

SCHEMAT 500 m wchodz wysoko spij nisko.
(tutaj dodam schemat. Prace in progress)  

Osoby pragn膮ce wspi膮膰 si臋 na dach 艣wiat musz膮 korzysta膰 ze schemat贸w, kt贸re zosta艂y opracowane na podstawie do艣wiadcze艅 setek os贸b, kt贸re Mount Everest zdoby艂y przed nimi. Oto jak wygl膮da jeden z nich:

SCHEMAT TREK BAZA MOUNT EVEREST
(tutaj dodam schemat. Prace in progress)

Himalai艣ci bazuj膮 nie tylko na kosztownym ekwipunku, znajomo艣ciach w艣r贸d Szerp贸w czy wielotygodniowych zaprawach bojowych w ni偶szych partiach g贸rskich. Korzystaj膮 tak偶e z do艣膰 prostego instrumentu, jakim s膮 spacery aklimatyzacyjne, czyli nieco bardziej zaawansowane przechadzki po okolicy. Jeden z takich spacer贸w uda艂o mi si臋 uchwyci膰 podczas zdobywania Elbrusa. Mo偶esz o tym przeczyta膰 tutaj:

Aklimatyzacja jest tak偶e istotnym elementem taktyki, bez kt贸rej nie spos贸b wygra膰 w grze planszowej K2. Rzadko mam czas grywa膰 w plansz贸wki, ale obieca艂em sobie, 偶e po ten tytu艂 si臋gn臋 kt贸rego艣 dnia. A potem mo偶e si臋gn臋 tych 8611 metr贸w, do kt贸rych “ur贸s艂” Czogori, najtrudniejsza g贸ra 艣wiata. Wyobra藕nia podsuwa mi taki oto challenge: “Wygra膰 w K2, stoj膮c na szczycie K2” – to by艂by hardkor 馃槈

Ps. W chwili gdy pisz臋 te s艂owa, za oknem s艂o艅ce ostro grzeje (oko艂o 30 stopni w cieniu), mamy czerwcowe upa艂y, w perspektywie susz臋 i wzrost cen 偶ywno艣ci…Ale na szcz臋艣cie w biurze, w kt贸rym siedz臋, dzia艂a klimatyzacja. Czasem wystarczy jedna literka, by uzyska膰 zupe艂nie inne s艂owo. I kontekst si臋 zmienia na z deka odmienny…;-) A je偶eli komu艣 pomyl膮 si臋 oba te wyrazy, to…odbiorcom/s艂uchaczom poprawi to humor. Nawiasem m贸wi膮c, historia wywiad贸w ze sportowcami zna ju偶 taki przypadek. Pionierem okaza艂 si臋 Tadeusz Pigu艂a (co za g贸rskie nazwisko!), zdaje si臋 pi艂karz, a jego wypowied藕 lecia艂a tak: “Zastanawiali艣my si臋, czy b臋dzie autobus z aklimatyzacj膮.” 馃榾

G艂osy go艣ci / Oce艅 wpis
[Razem: 15 艢rednia ocena: 5]