Przed ka偶d膮 wypraw膮 w g贸ry trzeba poczyni膰 pewne przygotowania. Im mniej masz do艣wiadcze艅, tym wi臋cej czasu, energii i zasob贸w b臋dzie trzeba na to przeznaczy膰. Oto gar艣膰 praktycznych porad ode mnie:

Pogoda. Gdzie sprawdzi膰 pogod臋 w g贸ry?

Jak w ka偶dym alpejskim rejonie, pogoda jest zmienna, asekuracja w膮tpliwa, przebieg drogi nieewidentny, lawiny cz臋ste, a zej艣cie skomplikowane. W skr贸cie jest wszystko, czego oczekujesz. – Canadian Alpine Journal

Zacznijmy od pogody. Jej podstawow膮 cech膮 jest to, 偶e w rejonach g贸rzystych jest ona bardziej zmienna ni偶 na r贸wninach, a same zmiany mog膮 zachodzi膰 szybciej.
Dodatkowo w okresie jesienno-zimowym wyst臋puje tam zagro偶enie lawinowe, wi臋c dane synoptyczne nale偶y 艣ledzi膰 na bie偶膮co. Do tego s艂u偶膮 strony internetowe tatrza艅skich s艂u偶b odpowiedzialnych za ratowanie turyst贸w:

Opr贸cz nich warto korzysta膰 z serwisu pokazuj膮cego globaln膮 prognoz臋 pogody w rejonach gorzystych: www.mountain-forecast.com. Nie zaszkodzi te偶 odwiedzi膰 witryn regionalnych jednostek GOPRU, a niekiedy nawet schronisk czy pensjonat贸w, w kt贸rych zamierza si臋 nocowa膰. Wiele przydatnych informacji (nierzadko aktualizowanych w czasie rzeczywistym) znale藕膰 mo偶na tak偶e na profilach fejsbukowych: “Grupa Tatrza艅ska” i “Tatromaniak”. Nale偶y by膰 gotowym na r贸偶ne okoliczno艣ci, wi臋c dost臋p do aktualnych danych o pogodzie jest niezb臋dny.

Musicie by膰 gotowi na g贸rski peeling twarzy 馃榾

Topografia.聽 Bez mapy nie id臋 w g贸ry

Czu艂em si臋, jakbym spad艂 z mapy, a r贸wnocze艣nie by艂 w centrum wszech艣wiata. – Eric Weiner

W szerszym znaczeniu s艂owo “topografia” zawiera w sobie wiele szczeg贸艂贸w, kt贸re decyduj膮 zar贸wno o trudno艣ciach, jak i o atrakcyjno艣ci danej wyprawy. Pr贸cz rze藕by terenu w zakres tego poj臋cia zaliczy膰 mo偶na r贸wnie偶: ro艣linno艣膰, elementy antropogeniczne, a nawet lokaln膮 kultur臋 i wszystko, co ona z sob膮 niesie.

Wyb贸r w艂asnego celu podr贸偶y pozostawiam Twej inwencji; ja preferuj臋 sytuacj臋, w kt贸rej cel jest du偶y, konkretny i po艂o偶ony za granic膮. Niekiedy tylko w znane mi z grubsza rejony Tatr jad臋 “w ciemno”.

np. wej艣cie na Rysy z 15 kg m膮ki do Chaty pod Rysami

W贸wczas konkretn膮 艣cie偶k臋 podej艣cia opracowuj臋 w poci膮gu lub autokarze. Zasadniczo jednak przed wyjazdem nale偶y dok艂adnie pozna膰 i zaplanowa膰 przebieg drogi. Jad膮c w Tatry korzystam z serwisu: https://mapa-turystyczna.pl, ale przy sobie zawsze mam te偶 papierow膮 wersj臋 mapy. A ponadto w na艂adowanym smartfonie – GPS.

Ka偶dorazowo odpoczynek na szczycie danej g贸ry to dla mnie namiastka tego, jakbym si臋 znalaz艂 w centrum wszech艣wiata. 馃槈

Ubranie. Jak si臋 ubra膰 w g贸ry?

Odzienie nie dla mody, ale dla wygody.
XIX-wieczne powiedzenie

Odpowiedni膮 odzie偶 nale偶y zawsze dostosowa膰 do warunk贸w. Moj膮 taktyk膮 jest ubieranie si臋 “na cebul臋”. Wol臋 d藕wiga膰 w plecaku cieplejsze rzeczy i nie musie膰 ich zak艂ada膰 ni偶 marzn膮膰 z braku takowych. Najwa偶niejsze s膮 buty i kurtka, kt贸ra powinna by膰 niczym piec – grza膰 nawet gdy temperatury s膮 bardzo niskie. W bardzo wysokich rejonach polecam 3 pary r臋kawiczek: na sam sp贸d zwyk艂e przylegaj膮ce, drugie niech b臋d膮 ocieplane/puchowe, a na sam wierzch 艂apawice. Mog臋 je ubra膰 wszystkie trzy na raz.

Na g艂ow臋 i szyj臋 stosuj臋 buff (czyt. baf) skonfigurowany z czapk膮 i kapturem. Klatk臋 piersiow膮 okrywam warstw膮 Merino (we艂na z owiec Marynos贸w), a na to l膮duj膮 polar, kurtka puchowa i kurtka przeciwwiatrowa. W艂a艣ciwe buty to takie, kt贸re zapewni膮 mi nie tylko ochron臋 przed zimnem i kontuzjami, ale te偶 przyczepno艣膰 i komfort.

Obuwie. Jakie kupi膰 obuwie w g贸ry ?

Je艣li id臋 w wysokie g贸ry, to konieczne jest obuwie wysokog贸rskie. Ja zainwestowa艂em w takie:

  1. Zamberlan Karka RR
  2. 聽Salewa Crow

Te pierwsze zak艂adam, gdy wyruszam na szczyt przekraczaj膮cy 5 tys. metr贸w. Mam je z drugiej r臋ki, okazyjnie kupione za 1200 z艂. S膮 o 2 numery wi臋ksze ni偶 te, kt贸re nosz臋 zazwyczaj. Dlaczego?
Dzi臋ki Kukuczce, kt贸ry podczas wej艣cia na Denali (cz臋艣膰 z Was pewnie si臋 zdziwi, s艂ysz膮c nazw臋 tego sze艣ciotysi臋cznika) odmrozi艂 sobie palucha i od tamtej pory nosi艂 wi臋kszy rozmiar, 偶eby zmie艣ci膰 dodatkow膮, grub膮 skarpet臋. To praktyczna rada, kt贸r膮 wzi膮艂em sobie do serca, zw艂aszcza po wyprawie na Mont Blanc.

Nale偶y pami臋ta膰, 偶e nasze stopy wraz z wysi艂kiem puchn膮, nawet o 1 rozmiar. No i warto, 偶eby nie haczy膰 paluchami przy zej艣ciu. Dodatkowo zainstalowany w nich bootek wewn臋trzny nie tylko ociepla, ale okazuje sie praktyczn膮 opcj膮, kiedy k艂adziemy si臋 spa膰. Zawsze mo偶na zdj膮膰 skorupy i w bootkach po艂o偶y膰 si臋 do 艣piwora. Bez nich wyprawa po Himalajach 鈥 trekking z g艂ow膮 w chmurach, by艂aby udr臋k膮.

Salewa Crow, w kt贸rych chodz臋 w Tatrach zim膮 oraz nadaj膮 si臋 r贸wnie偶 na wy偶sze partie Alp. Doskonale nadaj膮 si臋 na lodowiec i szczyty do 4,5 km np. wyprawa na Grossglocknera. Natomiast ten model buta np. na Kazbek i Elbrus ju偶 si臋 nie nadaje. S膮 za zimne. Trust me 鈥 by艂em tam ??

Ekwipunek w Himalaje: kask, czekan, uprz膮偶, sprz臋t osobisty, buty Zaberlany Karka, lina, mapy, camel bag, repo sznury, “ma艂pka” czekolady… Razem b臋dzie 22kg

Ekwipunek. Jaki sprz臋t zabra膰 w g贸ry?

Cz艂owiek jest lin膮 rozpi臋t膮 mi臋dzy zwierz臋ciem a nadcz艂owiekiem. Lin膮 nad przepa艣ci膮. –聽Fryderyk Nietzsche

Archeologowie i antropologowie s膮 zgodni, 偶e cz艂owiek nie sta艂by tym, kim jest, gdyby nie wykszta艂ci艂 umiej臋tno艣ci wytwarzania, modyfikowania i stosowania narz臋dzi. Zatem par臋 s艂贸w o sprz臋cie. Niemal zawsze warto jest mie膰 kask, nawet je艣li s膮 to niezbyt wymagajace szlaki turystyczne. Dlaczego?

Ma艂e kamienie oraz inne przedmioty nierzadko s膮 spychane przez id膮cych przed nami lub mog膮 w nas trafi膰 w wyniku podmuchu wiatru lub nag艂ego obsuni臋cia terenu. A poza tym nigdy nie mo偶na wykluczy膰 po艣li藕ni臋cia si臋.

Je偶eli mamy do czynienia z du偶膮 ekspozycj膮, to mo偶emy na szlaku znale藕膰 wiele udogodnie艅 np. por臋cz贸wki. W贸wczas warto mie膰 lon偶臋 – najlepiej profesjonaln膮 z absorberem przymocowan膮 do uprz臋偶y. W ostateczno艣ci mo偶na tak膮 uprz膮偶 zrobi膰 samodzielnie, je艣li znamy si臋 na tym.

I przede wszystkim pami臋tajcie o ciep艂ym 艣piworze. Inaczej sko艅czycie jak ja tutaj:聽Jeden 艣piw贸r dla dw贸ch聽馃榾

Zdj臋cie wykonane na szczycie Island Peak 6189 m n.p.m. na tle Lhotse. Koniecznie w kasku 馃檪

Zapasy 偶ywieniowe. Jakie jedzenie warto zabra膰 w g贸ry?

Pusty 偶o艂膮dek nie jest dobrym doradc膮 politycznym. – Albert Einstein

Do tych s艂贸w wybitnego naukowca, doda艂bym: “Turystycznym r贸wnie偶 nie” ;-). Na szlak zawsze zabieram du偶o jedzenia, w艂膮cznie z awaryjn膮 tabliczk膮 czekolady (preferuj臋 t臋 od偶ywcz膮 z du偶膮 zawarto艣ci膮 magnazu i 70-proc.聽zawarto艣ci膮 kakao). Przydatne s膮 batoniki zbo偶owe, orzechy oraz na d艂u偶sze wyprawy zapasowa 偶ywno艣膰 liofilizowana. Mimo wysokiej ceny bywa nieodzowna, a przy tym jest lekka i po偶ywna. Przek膮sk膮, kt贸ra cz臋sto towarzyszy mi w drodze s膮 bakalie, bo nie ma to jak “nakarmi膰” nerki orzechami np. nerkowca. 馃檪

艢niadanie 鈥 najwa偶niejszy posi艂ek dnia, a bez herbaty w termosie si臋 nie ruszam. No way! 馃槈

Co do zasady przed wyj艣ciem g贸ry poch艂aniam solidn膮 porcj臋 czego艣 po偶ywnego np. owsiank臋, p艂atki zbo偶owe i r贸偶ne rodzaje orzech贸w. Zawsze mam ze sob膮 zapas wody (co najmniej 1 litr wody, nie polecam gazowanej), a latem tak偶e pust膮 butelk臋, kt贸r膮 nape艂niam przy ka偶dym wartkim strumyku. Zim膮 dodatkowo litrowy termos z gor膮cym napojem, kt贸ry dos艂ownie mo偶e uratowa膰 偶ycie. M贸j pojemnik zawiera herbat臋 z imbirem, cukrem trzcinowym oraz niewielk膮 domieszk膮 alkoholu. Zdaniem wielu nie powinno si臋 go dodawa膰 (bo jeszcze szybciej wych艂adza organizm), ale nauczony do艣wiadczeniem si臋gam po co艣 z pr膮dem, gdy spada mi poziom energii.

 

Pijemy herbat臋 z pr膮dem, kt贸r膮 otrzymali艣my za wniesienie na plecach 15 kg worka ekogroszku do Chaty pod Rysami

Uncja 艣rodk贸w zapobiegawczych jest lepsza od tony 艣rodk贸w leczniczych. –聽Archibald Joseph Cronin

Bezpiecze艅stwo w g贸rach. Znajomo艣膰 zasad pierwszej pomocy i apteczka

W okresie zimowym nie ma tygodnia, aby media nie donosi艂y o nieodpowiedzialnych turystach, kt贸rzy wychodz膮 w g贸ry bez uprzednich przygotowa艅. I r贸偶ne czynniki sprawiaj膮, 偶e w konsekwencji wysy艂ane jest po nich pogotowie. Nierzadko powa偶na akcja ratunkowa by艂aby zb臋dna, gdyby osoby te wiedzia艂y, jak膮 prewencj臋 zastosowa膰 i jak udzieli膰 sobie pierwszej pomocy. M贸wi膮c o prewencji mam na my艣li zar贸wno zdrowy styl 偶ycia, stopniowe przyzwyczajenie organizmu do wysi艂ku, jak i zabezpieczenie si臋 przed nag艂ymi sytuacjami kryzysowymi np. urazami lub czynnikami chorobotw贸rczymi. Przed wypraw膮 nigdy nie bior臋 lek贸w, bo nie chc臋, aby maskowa艂y chorob臋 lub jak膮艣 niedyspozycj臋, ale mam je w apteczce zawsze w pogotowiu. Jest to szczeg贸lnie wa偶ne w przypadku choroby wysoko艣ciowej.

Jako ratownik medyczny (z wykszta艂cenia) wychodz臋 z za艂o偶enia, 偶e przede wszystkim nie wolno panikowa膰. Nale偶y oddzieli膰 nasze samopoczucie (podczas wyprawy dodatkowo nadwyr臋偶ane czynnikami pogodowymi oraz zm臋czeniem) od problem贸w somatycznych. Je艣li wok贸艂 nas nie ma nikogo, kto pom贸g艂by si臋 nam zdiagnozowa膰, to kluczowe s膮: zachowanie spokoju i odpoczynek. A je艣li b贸le lub inne symptomy zdrowotne nasilaj膮 si臋, to trzeba trze藕wo oceni膰 sytuacj臋 i wezwa膰 fachow膮 pomoc, wtedy gdy nie jeste艣my w stanie poradzi膰 sobie bez niej.

Nie krzywdzimy zwi臋rz膮t. Wyj膮tkiem s膮 muchy i komary 馃槈

G贸ry upajaj膮. Cz艂owiek uzale偶niony od nich jest nie do wyleczenia. Mo偶na pokona膰 alkoholizm, narkomani臋, s艂abo艣膰 do lek贸w. Fascynacji g贸rami nie mo偶na. –聽Ryszard Paw艂owski

Na koniec kilka s艂贸w dot. nastawienia do wyprawy oraz odpowiedniego zachowania si臋. Na szlaku nie ha艂asujemy (chyba 偶e wzywamy pomocy) i nie przeszkadzamy innym. Id膮c w grupie, trzeba dostosowa膰 tempo do osoby, kt贸ra jest “najs艂abszym ogniwem”. Warto te偶 podzieli膰 si臋 i wymienia膰 rolami: przewodnika, tragarza, rozweselecza itp. Je偶eli idziemy indywidualnie, to nale偶y kilka najbli偶szych nam os贸b zawiadomi膰 o planowanej trasie i utrzymywa膰 z nimi kontakt, cho膰by tylko smsowy.

Nie powinny艣my wychodzi膰 w g贸ry, a ju偶 na pewno nie samemu (zw艂aszcza w te wysokie), je艣li nasza kondycja fizyczna i psychiczna s膮 nienajlepsze. Mimo rosn膮cego zainteresowania g贸rami, post臋pu technologicznego i coraz lepiej przygotowanych szlak贸w, alpinizm czy w szczeg贸lno艣ci himalaizm to wci膮偶 jest sport ekstremalny. Wymaga dobrego zdrowia i gotowo艣ci do du偶ego oraz nierzadko wielogodzinnego wysi艂ku fizycznego i odporno艣ci psychicznej. Musimy postara膰 si臋, aby w miar臋 mo偶liwo艣ci by艂o mi艂o i przyjemnie, bo tylko wtedy b臋dziemy mieli szans臋 rozkoszowa膰 si臋 cudownymi widokami, oddycha膰 艣wie偶ym powietrzem i do艣wiadcza膰 g贸r tak, jak nale偶y.

Nie wolno nam zanieczyszcza膰 艣rodowiska, wszelkie 艣mieci zostawiamy w miejscach do tego wyznaczonych. A je艣li takich nie ma akurat, to niesiemy ze sob膮. Nie zrywamy ro艣lin, nie straszymy i nie krzywdzimy zwierz膮t. Wyj膮tkiem s膮 muchy i komary. Nie dewastujemy szlaku i nie ignorujemy os贸b, kt贸re napotkamy. Nawet je艣li nie jeste艣my w nastroju do okazywania towarzysko艣ci, to grzeczno艣膰 i kultura osobista zawsze obowi膮zuj膮 (ja lubi臋 m贸wi膰 dzie艅 dobry i przybija膰 pi膮tki dzielnym w臋drowcom). Koniec ko艅c贸w i tak zawsze najwa偶niejsza jest g艂owa. Zabranie jej to absolutna podstawa. Dzi臋ki niej mamy ogromn膮 szans臋 wr贸ci膰 z wyprawy szcz臋艣liwsi ni偶 w chwili startu.

G艂osy go艣ci / Oce艅 wpis
[Razem: 27 艢rednia ocena: 5]