{"id":9910,"date":"2024-09-16T16:56:36","date_gmt":"2024-09-16T16:56:36","guid":{"rendered":"https:\/\/najednejlinie.pl\/?p=9910"},"modified":"2024-09-16T20:05:22","modified_gmt":"2024-09-16T20:05:22","slug":"od-starszych-wspinaczy-dla-mlodszych-pokolen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/poradnik\/od-starszych-wspinaczy-dla-mlodszych-pokolen\/","title":{"rendered":"Jak wspina\u0107 si\u0119 przez lata? 7 cennych porad od starszych wspinaczy dla m\u0142odszych pokole\u0144 \ud83e\uddd7\u200d\u2642\ufe0f"},"content":{"rendered":"

Old pistols \ud83e\uddd3<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Gros z bohater\u00f3w tego wpisu ucz\u0119szcza do jednej z czo\u0142owych kalifornijskich si\u0142owni i w\u015br\u00f3d pozosta\u0142ych bywalc\u00f3w tej plac\u00f3wki znani s\u0105 jako \u201eGeriatric Crew<\/em>\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Inni nazywaj\u0105 ich \u201estarymi pistoletami\u201d (ang. old pistols<\/em>) \u2013 niejako przez analogi\u0119 i zarazem w kontrze do wyra\u017cenia \u201em\u0142ode strzelby\u201d (ang. young guns<\/em>), kt\u00f3rym zwyk\u0142o okre\u015bla\u0107 si\u0119 m\u0142odych i zdolnych adept\u00f3w danej sztuki. Mimo wielu lat na karku, ni\u017cej wymienione persony nie tylko nie rozstaj\u0105 si\u0119 ze wspinaczkowym sprz\u0119tem \u2013 oni go u\u017cywaj\u0105, nie pozwalaj\u0105c zardzewie\u0107 zar\u00f3wno jemu, jak i swoim stawom.<\/p>\n\n\n\n

U niekt\u00f3rych z nich daje si\u0119 dostrzec pewien paradoks: oto bowiem \u2013 co do zasady w celu unikni\u0119cia nadwyr\u0119\u017cenia bol\u0105cego kolana lub plec\u00f3w \u2013 zwykli ostro\u017cnie i oszcz\u0119dnie przemieszcza\u0107 si\u0119 w poziomie. Nie wyrywaj\u0105 si\u0119 naprz\u00f3d biegiem, nie ta\u0144cz\u0105 jak po\u0142amani, unikaj\u0105 gwa\u0142townych ruch\u00f3w. Niekt\u00f3rzy nawet zrezygnowali z joggingu i pr\u0119dkiego chodzenia, kt\u00f3re to w czasie swej m\u0142odo\u015bci uznaliby za \u201eprzeci\u0119tne tempo piechura\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Natomiast ich \u201epionowe spacery po \u015bcianie\u201d charakteryzuj\u0105 si\u0119 p\u0142ynno\u015bci\u0105 i spr\u0119\u017cysto\u015bci\u0105 ruch\u00f3w. Sprawno\u015bci prezentowanej na \u015bcianie mo\u017ce im pozazdro\u015bci\u0107 niejeden typowy Amerykanin, nawet m\u0142odszy bez ma\u0142a o \u0107wier\u0107 wieku.<\/p>\n\n\n\n

Dierdre Wolownick<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
\"\"
Dierdre Wolownick i Alex Honnold w \u015bcianie El Capitana (fot. arch. D. Wolownick)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Jedno z nich jest rodzicem niezwyk\u0142ego cz\u0142owieka, kt\u00f3ry dzi\u0119ki swym osi\u0105gni\u0119ciom wspinaczkowym zas\u0142u\u017cy\u0142 na umieszczanie go na podium \u015bcis\u0142ej elity \u015bwiatowej. Mam tu my\u015bli Dierdre Wolownick<\/strong> (ur. w 1951 r.), matk\u0119 Alexa Honnolda<\/strong>, kt\u00f3rego nazwiska (i dokona\u0144) po prostu nie wypada nie zna\u0107. Przy okazji zapraszam do tego wpisu: wspinaczka solo z lin\u0105<\/a><\/p>\n\n\n\n

Oto jej wypowied\u017a, od kt\u00f3rej chcia\u0142bym ten dykcjonarz zacz\u0105\u0107:<\/p>\n\n\n\n

\u201eNaj\u0142atwiej mi si\u0119 wspina\u0107, gdy to m\u00f3j syn jest prowadz\u0105cym.Lubi\u0119 wspina\u0107 si\u0119 z kim\u015b, kto rzuca mi wyzwanie<\/strong>. On wie, \u017ce fizycznie mo\u017ce zrobi\u0107 wszystko i to dzia\u0142a na mnie uspokajaj\u0105co.<\/em> Czuj\u0119 si\u0119 bezpieczna, kiedy to z nim jestem z\u0142\u0105czona jedn\u0105 lin\u0105<\/strong><\/em> \u2013 i to pomimo naturalnego niepokoju wynikaj\u0105cego ze \u015bwiadomo\u015bci, \u017ce nie mog\u0119 zrobi\u0107 pewnych rzeczy np. podci\u0105gn\u0105\u0107 si\u0119.<\/em> Wraz z up\u0142ywem lat, znajomo\u015b\u0107 w\u0142asnych ogranicze\u0144 i umiej\u0119tno\u015b\u0107 radzenia sobie z nimi staj\u0105 si\u0119 coraz wa\u017cniejsze<\/strong>.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n

Oczywi\u015bcie, ten jak\u017ce familijny przyk\u0142ad, prawie ka\u017cdemu z nas szalenie trudno zrealizowa\u0107. Ale ju\u017c dzi\u015b mo\u017cemy pomy\u015ble\u0107, \u017ce dla swoich pociech, mo\u017cemy by\u0107 nie tylko kochaj\u0105cymi rodzicami, ale te\u017c wymagaj\u0105cymi mentorami oraz kim\u015b, to pomo\u017ce im zdobywa\u0107 szczyty, zapewniaj\u0105c w\u0142a\u015bciw\u0105 asekuracj\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Tak by\u0142o w przypadku Wojtka i jego Ojca, kiedy w szybkiej tr\u00f3jce wsinali\u015bmy si\u0119 w Paklenicy na Centralnym Kominie<\/a><\/p>\n\n\n\n

John Hoffman<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

W tym miejscu warto zamie\u015bci\u0107 komentarz pewnego, ju\u017c niemal 80-letniego weterana, kt\u00f3remu nie straszne kalifornijskie drogi wspinaczkowe szacowane nawet na 5.12c. John Hoffman<\/strong> \u2013 bo o nim mowa \u2013 zacz\u0105\u0142 si\u0119 wspina\u0107 w 1971 roku, maj\u0105c w\u00f3wczas 27 lat.<\/p>\n\n\n\n

Kilka s\u0142\u00f3w o Johnie:<\/p>\n\n\n\n

“Zesz\u0142ej wiosny spotka\u0142em Johna C. Hoffmana wspinaj\u0105cego si\u0119 w Owen’s River Gorge. Mia\u0142 78 lat i robi\u0142 okr\u0105\u017cenia na 5.11c, wygl\u0105daj\u0105c przy tym do\u015b\u0107 swobodnie, z asekuruj\u0105c\u0105 go \u017con\u0105 Anne. Oboje mieli rower elektryczny, kt\u00f3rego u\u017cywali, aby dosta\u0107 si\u0119 do w\u0105wozu.<\/p>\n\n\n\n

Byli\u015bmy kilka linii na lewo od Johna i wspomnia\u0142, \u017ce opracowa\u0142 drog\u0119, na kt\u00f3rej byli\u015bmy na pocz\u0105tku lat 90-tych. Nie mam poj\u0119cia, jaki jest jego obecny limit, ale w wieku 74 lat mia\u017cd\u017cy\u0142 5.12c.”<\/p>\n\n\n\n

Jego komentarz brzmi: <\/p>\n\n\n\n

\u201eObserwowa\u0142em wspinaj\u0105ce si\u0119 kobiety i stwierdzam, \u017ce s\u0105 niesamowite. Robi\u0105 to znacznie sprytniej ni\u017c m\u0119\u017cczy\u017ani, kt\u00f3rzy zazwyczaj mocno pracuj\u0105c\u0105 r\u0119kami, ci\u0105gn\u0105c w g\u00f3r\u0119 reszt\u0119 cia\u0142a. Panie natomiast sun\u0105 jak po ma\u015ble<\/em> (w oryg. scoot around move)<\/em> albo d\u0105\u017c\u0105 do ustawiania \u015brodka masy cia\u0142a tak, aby zachowa\u0107 r\u00f3wnowag\u0119. W mojej opinii to fascynuj\u0105ce i przydatne zarazem\u201d.<\/em><\/p>\n\n\n\n

John o wspinaczce w starszym wieku m\u00f3wi (ten podoba mi si\u0119 najbardziej): \u201eWielu wspinaczy popada w depresj\u0119, je\u015bli nie wspinaj\u0105 si\u0119 dobrze. To nie jest zdrowe, je\u015bli chcesz si\u0119 wspina\u0107 przez nast\u0119pne 30 lat. Kiedy by\u0142em m\u0142odszy, moja to\u017csamo\u015b\u0107 by\u0142a bardzo zwi\u0105zana z tym, jakie drogi mog\u0142em pokona\u0107, a czego nie, ale ju\u017c nie tak bardzo. Bardziej chodzi o sam\u0105 przyjemno\u015b\u0107 ze wspinania<\/strong><\/em>\u201d.<\/p>\n\n\n\n

\u015awiadomo\u015b\u0107 ogranicze\u0144 i adekwatno\u015b\u0107 obci\u0105\u017ce\u0144<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Chuck Odette<\/h3>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

Poznajcie teraz go\u015bcia nazwiskiem Chuck Odette<\/strong>, (rocznik 1956), kt\u00f3ry w 2017 roku, licz\u0105c 61 lat, zosta\u0142 najstarsz\u0105 osob\u0105, kt\u00f3ra dokona\u0142a pierwszego wej\u015bcia drog\u0105 wspinaczkow\u0105 wycenion\u0105 na 5.14. \u0141apcie gar\u015b\u0107 tip\u00f3w rzuconych przez Chucka \ud83d\ude42<\/p>\n\n\n\n

Numero uno: \u201eJestem teraz bardziej \u015bwiadomy swoich ogranicze\u0144. Kiedy by\u0142em m\u0142odszy, nie my\u015bla\u0142em o kontuzjach i o tym, ile czasu zajmie mi powr\u00f3t do zdrowia, bo zwykle nie trwa\u0142o to d\u0142ugo. Ale teraz <\/em>wiem, \u017ce je\u015bli doznam kontuzji, to mo\u017ce mnie ona wyeliminowa\u0107 na d\u0142ugie miesi\u0105ce.\u201d<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n

Numero due: \u201eKolejn\u0105 wa\u017cn\u0105 rzecz\u0105 jest lepsze u\u0142o\u017cenie st\u00f3p i ca\u0142ego cia\u0142a. <\/em>Poj\u0105\u0142em, \u017ce musz\u0119 wykorzystywa\u0107 ca\u0142y sw\u00f3j odcinek grzbietowy, a nie tylko g\u00f3rn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 korpusu<\/strong><\/em>. Ponadto nauczy\u0142em si\u0119 radzi\u0107 sobie z presj\u0105 czasu. Wywieraj\u0105 j\u0105 bowiem inni wspinacze, kt\u00f3rzy pragn\u0105 pod\u0105\u017ca\u0107 po mnie. Musia\u0142em przyswoi\u0107 sobie, jak to ignorowa\u0107 i robi\u0107 swoje\u201d.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Nie wiem jak Wy, ale ja r\u00f3wnie\u017c odczuwam siln\u0105 presj\u0119, jak tylko drugi zesp\u00f3\u0142 wspina mi si\u0119 po pi\u0119tach.<\/p>\n\n\n\n

Mark Johnson<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

O dwa lata starszy od Chucka jest Mark Johnson (ur. w 1954), kt\u00f3ry podnosi wa\u017cn\u0105 kwesti\u0119 dostosowania re\u017cimu treningowego do swego wieku<\/strong>: \u201eB\u0119d\u0105c w \u017cyciowej formie, trenujemy \u015brednio po kilka raz w tygodniu, nadwyr\u0119\u017caj\u0105c tkank\u0119 mi\u0119\u015bniow\u0105 w prostym celu: aby odros\u0142a silniejsza.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Z wiekiem jej regenerowanie trwa d\u0142u\u017cej, bo wolniej goj\u0105 si\u0119 mikro urazy w mi\u0119\u015bniach. Poj\u0105\u0142em, \u017ce <\/em>zbyt cz\u0119ste obci\u0105\u017canie cia\u0142a \u0107wiczeniami raczej mnie os\u0142abia ni\u017c wzmacnia<\/strong><\/em>. I chocia\u017c to zale\u017cy od indywidulanych predyspozycji (a te warto zbada\u0107, zasi\u0119gaj\u0105c opinii specjalisty), to ja po przekroczeniu 50-tki, trenuj\u0119 jedynie 2 dni w tygodniu. <\/em>Taki harmonogram pozwala mi na wi\u0119kszy wysi\u0142ek i umo\u017cliwia chodzenie po trudniejszych drogach<\/strong><\/em>\u201d.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Konieczno\u015b\u0107 znalezienia precyzyjnej r\u00f3wnowagi mi\u0119dzy treningiem, wspinaczk\u0105 i odpoczynkiem wydaje si\u0119 zatem kluczowa. A raczej nie jest mo\u017cliwa bez odpowiedniego pomy\u015blunku.<\/p>\n\n\n\n

Lee Sheftel<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
\"\"
Jaskinia Pipe Dream, Maple Canyon, Utah<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

O nim de facto<\/em> rozprawia zbli\u017caj\u0105cy si\u0119 do 80. rocznicy urodzin Lee Sheftel<\/strong>, kt\u00f3ry sw\u0105 przygod\u0119 na ska\u0142ach zacz\u0105\u0142 w 1980 roku, w wieku 33 lat:<\/p>\n\n\n\n

\u201eM\u0142odsi wspinacze dysponuj\u0105 zazwyczaj du\u017c\u0105 si\u0142y, kt\u00f3r\u0105 zbudowali na si\u0142owni. Aczkolwiek na og\u00f3\u0142 brakuje im jednej z dw\u00f3ch rzeczy (a czasem obydwu). <\/em><\/p>\n\n\n\n

Pierwsz\u0105 z nich jest technika na skale, a m\u00f3wi\u0105c wprost \u2013 bez ogr\u00f3dek: jej brak. Charakteryzuje ich niezbyt efektywna technika gimnastyczna: skacz\u0105 na byle czym, dyndaj\u0105 na byle czym.<\/em>“<\/p>\n\n\n\n

Drugim z element\u00f3w jest strategia poparta cierpliwo\u015bci\u0105. Spotkawszy ich na szczycie (po si\u0142owym przej\u015bciu drogi wspinaczkowej) pytam ich: Czy wiesz, jak prawid\u0142owo wykonywa\u0107 ruchy, aby m\u00f3c dalej to robi\u0107, b\u0119d\u0105c zm\u0119czonym i zbu\u0142owanym ?<\/em><\/p>\n\n\n\n

Jeffrey Schaffer<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Inny z prawie 80-letnich wirtuoz\u00f3w \u2013 kt\u00f3ry rozpocz\u0105\u0142 \u0142ojenie w wieku 17 lat, na pocz\u0105tku lat 60. XX wieku \u2013 Jeffrey Schaffer<\/strong> podkre\u015bla znaczenie percepcji w\u0142asnego cia\u0142a i odpowiedniego podej\u015bcia do tego, jak ono wygl\u0105da. Jego przes\u0142anie do m\u0142odych brzmi:<\/p>\n\n\n\n

\u201eB\u0119d\u0105c w \u015brednim wieku lub zbli\u017caj\u0105c si\u0119 ku staro\u015bci, nie mo\u017cesz por\u00f3wnywa\u0107 si\u0119 z tym, jak wygl\u0105da\u0142e\u015b w wieku 20-25 lat. Nie powiniene\u015b mie\u0107 obsesji na tym punkcie, musisz zrozumie\u0107, \u017ce nie tylko muskularna sylwetka \u015bwiadczy o Twej atrakcyjno\u015bci. Naucz si\u0119 odpuszcza\u0107, aby Tw\u00f3j organizm d\u0142u\u017cej utrzyma\u0142 si\u0119 przy \u017cyciu\u201d.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Podsumowanie<\/h2>\n\n\n\n

Wszyscy z nich zgodnie stwierdzili, \u017ce mog\u0105 obur\u0105cz podpisa\u0107 si\u0119 pod takim stwierdzeniem: \u201eJe\u015bli twoim celem jest uchronienie swego cia\u0142a przed zwiotczeniem, to szalenie trudno jest nam wyobrazi\u0107 sobie zdrowsz\u0105 formy rekreacji ni\u017c w\u0142a\u015bnie wspinaczka\u201d<\/strong><\/em>.<\/p>\n\n\n\n

Ciekawe, co po lekturze tego artyku\u0142u, m\u00f3g\u0142by od siebie dorzuci\u0107 Wojciech Kurtyka<\/strong> (rocznik 1947), kt\u00f3rego w 2016 roku lat temu uhonorowano Z\u0142otym Czekanem, <\/strong>czyli presti\u017cow\u0105 nagroda przyznawan\u0105 za wybitne osi\u0105gni\u0119cia w alpinistyczne.<\/p>\n

<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

“Kiedy by\u0142em m\u0142odszy, moja to\u017csamo\u015b\u0107 by\u0142a bardzo zwi\u0105zana z tym, jakie drogi mog\u0142em pokona\u0107, a czego nie, ale ju\u017c nie tak bardzo. Bardziej chodzi o sam\u0105 przyjemno\u015b\u0107 ze wspinania”<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":9915,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"yasr_overall_rating":0,"yasr_post_is_review":"","yasr_auto_insert_disabled":"","yasr_review_type":"","footnotes":""},"categories":[329],"tags":[],"class_list":["post-9910","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-poradnik"],"aioseo_notices":[],"yasr_visitor_votes":{"stars_attributes":{"read_only":false,"span_bottom":false},"number_of_votes":7,"sum_votes":35},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9910","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9910"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9910\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9931,"href":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9910\/revisions\/9931"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9915"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9910"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9910"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9910"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}