{"id":8349,"date":"2023-10-27T14:57:23","date_gmt":"2023-10-27T14:57:23","guid":{"rendered":"https:\/\/najednejlinie.pl\/?p=8349"},"modified":"2023-11-06T14:45:29","modified_gmt":"2023-11-06T14:45:29","slug":"dobre-praktyki-zjazdow-na-linie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/poradnik\/dobre-praktyki-zjazdow-na-linie\/","title":{"rendered":"Dobre praktyki zjazd\u00f3w na linie"},"content":{"rendered":"

Zwr\u00f3\u0107cie prosz\u0119 uwag\u0119 na pow\u00f3d tego \u015bmiertelnego incydentu z 1971 roku Piotra Skorupy (ksywka Jim), \u00f3wczesnego Partnera wspinaczkowego Jerzego Kukuczki.<\/strong> Zdarzenie mia\u0142o miejsce w czasie wspinaczki “Direttissim\u0105” na Kazalnicy, z kt\u00f3rej spad\u0142 z wysoko\u015bci ok. 260m.<\/p>\n\n\n\n

“Prawdopodobnie wskutek z\u0142amania si\u0119 \u0142aweczki, odruchowo chwyci\u0142 w\u0119ze\u0142, kt\u00f3ry z tego powodu nie zacisn\u0105\u0142 si\u0119 na oblodzonej linie (nawiasem m\u00f3wi\u0105c na ko\u0144cach nie zwi\u0105zanej).”<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

To co wtedy mog\u0142o stanowi\u0107 “zwyk\u0142e niedopatrzenie” – wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie uchodzi za “typowy b\u0142\u0105d \u017c\u00f3\u0142todziob\u00f3w”, kt\u00f3ry w prostej linii mo\u017ce prowadzi\u0107 do tragedii.<\/p>\n\n\n\n

A przecie\u017c – jak si\u0119 przekonacie z poni\u017cszych akapit\u00f3w – doprawdy nie trzeba du\u017co, aby stosunkowo \u0142atwo takim nieszcz\u0119\u015bciom zapobiega\u0107.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
\u0179r\u00f3d\u0142o: kronika wypadk\u00f3w Taternickich, Krystyna Sa\u0142yga<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

ABC zjazd\u00f3w na linie<\/h2>\n\n\n\n

Ka\u017cdy, kto kiedykolwiek zje\u017cd\u017ca\u0142 na linie wie, \u017ce do tego potrzebne s\u0105:<\/p>\n\n\n\n

A. lina – Rodzajom lin<\/a> po\u015bwi\u0119ci\u0142em ca\u0142y wpis wi\u0119c nie b\u0119d\u0119 si\u0119 powtarza\u0142)<\/p>\n\n\n\n

B. przyrz\u0105d zjazdowy (ewentualnie kilka HMS-\u00f3w, z kt\u00f3rych takie tymczasowe akcesorium mo\u017cna z\u0142o\u017cy\u0107)<\/p>\n\n\n\n

C. zwi\u0105zany w p\u0119tl\u0119 kawa\u0142ek reposznura – oplata si\u0119 go wok\u00f3\u0142 liny na ktorej si\u0119 zje\u017cd\u017ca, przytwierdzaj\u0105c jego ko\u0144c\u00f3wk\u0119 do \u0142\u0105cznika uprz\u0119\u017cy za pomoc\u0105 HMS-a. Ten oplot okre\u015bla si\u0119 mianem “blokera”, albowiem \u00f3w w\u0119ze\u0142 s\u0142u\u017cy do zatrzymania zje\u017cd\u017caj\u0105cego wspinacza.<\/p>\n\n\n\n

Zatem podczas zjazdu wyst\u0119puj\u0105 tylko 2 punkty styczno\u015bci z lin\u0105: Przyrz\u0105d przez ktory przechodzi lina oraz bloker.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Jak patrze na kask Adama, to ciekawi mnie sk\u0105d to wgniecenie \ud83d\ude00<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Gdyby takowych punkt\u00f3w nie by\u0142o, to cz\u0142owiek bardzo szybko zlecia\u0142by po linie niczym po drabinie pozbawionej szczebli. Albo rurze, jak\u0105 czasem widuje si\u0119 w remizach, cho\u0107 osi\u0105gn\u0105\u0142by zbyt du\u017c\u0105 pr\u0119dko\u015b\u0107 aby mie\u0107 odpowiedni\u0105 kontrol\u0119 nad swym cia\u0142em w trakcie tej operacji \u2013 taki “zlot na rympa\u0142” grozi brakiem kontroli (doznania niemal\u017ce jak na bungee) i potencjaln\u0105 kontuzj\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Dlaczego wi\u0105\u017cemy Bloker? <\/h3>\n\n\n\n

Gdyby dajmy na to nie byloby blokera taki delikwent przez ca\u0142y czas musia\u0142by manewrowa\u0107 lin\u0105, \u017ceby zwi\u0119ksza\u0107 op\u00f3r na przyrz\u0105dzie i dzi\u0119ki temu jako\u015b zjecha\u0107. A je\u017celi podczas zjazdu na wspinacza spad\u0142by kamie\u0144, to jak na wspinacza spadnie kamie\u0144 podczas zjazdu, to ten si\u0119 ju\u017c nie zatrzyma. Zatem bloker s\u0142u\u017cy jako zabezpieczenie.<\/p>\n\n\n\n

M\u00f3wi\u0105c wprost: ten bloker przesuwa si\u0119 w kierunku zjazdu, a zatem d\u0142o\u0144 trzyma si\u0119 przed w\u0119z\u0142em, aby go stopniowo, jednostajnie obni\u017ca\u0107 w miar\u0119 zje\u017cd\u017cania. To zapewnia stabilizacj\u0119 i w konsekwencji – bezpiecze\u0144stwo. Zabrak\u0142o go Piotrowi Skorupie, kt\u00f3rego najprawdopodobniej podstawowym b\u0142\u0119dem by\u0142o w tamtym momencie chwycenie za w\u0119ze\u0142.<\/p>\n\n\n\n

W dodatku ten ostatni najprawdopodobniej m\u00f3g\u0142 by\u0107 rozlu\u017aniony, przez co oplot nie zacisn\u0105\u0142 si\u0119 podczas zjazdu i to spowodowa\u0142o, \u017ce Jim nie by\u0142 w stanie si\u0119 zatrzyma\u0107. Nie mia\u0142 szans na bezpieczne wytracanie pu\u0142apu – w szczeg\u00f3lno\u015bci \u017ce lina by\u0142a oblodzona.<\/p>\n\n\n\n

Tragedia rozegra\u0142a si\u0119 zim\u0105, a to sprawi\u0142o, i\u017c bloker – przesuwaj\u0105c si\u0119 zbyt szybko wskutek niskiego tarcia – nie m\u00f3g\u0142 si\u0119 zacisn\u0105\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Pami\u0119taj wspinaczu m\u0142ody..<\/h3>\n\n\n\n

Skoro zatem Piotr zgin\u0105\u0142, to jedynym logicznym wyja\u015bnieniem przyczyny “wypadni\u0119cia z maszynerii zjazdowej” z by\u0142 fakt ze ko\u0144ce liny nie by\u0142y zwi\u0105zane ze sob\u0105.<\/p>\n\n\n\n

I to by\u0142 \u00f3w kluczowy, \u015bmiertelny b\u0142\u0105d 23-letniego taternika. Bo gdyby ta lina posiada\u0142a stosowny w\u0119ze\u0142, to bloker by si\u0119 na nim zatrzyma\u0142, a Jim co najwy\u017cej dozna\u0142by jakiej\u015b kontuzji, do\u015b\u0107 gwa\u0142townie przywalaj\u0105c w \u015bcian\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Takie b\u0142\u0119dy nie powinny si\u0119 zdarza\u0107. To jest wspinaczkowy elementarz, z kt\u00f3rym zapoznaje si\u0119 ka\u017cdy kursant, a instruktorzy nie tylko ucz\u0105 jak prawid\u0142owo post\u0119powa\u0107 z lin\u0105 przy zjazdach, ale te\u017c pilnuj\u0105, \u017ceby o tym nie zapomina\u0107. Niekt\u00f3rzy mocno “\u0142oj\u0105 przysz\u0142ych \u0142ojant\u00f3w”, nie przebieraj\u0105c przy tym w s\u0142owach, je\u015bli tym ostatnim zdarzy si\u0119 zapomnie\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Powszechna praktyka stosowan\u0105 przez wyszkolonych wspinaczy jest wi\u0105zanie w\u0119z\u0142a na ko\u0144cu liny, nawet na panelu.<\/p>\n\n\n\n

Nie daj zgubi\u0107 si\u0119 rutynie<\/h2>\n\n\n\n

Przytocz\u0119 tu jedn\u0105 moj\u0105 histori\u0119:<\/p>\n\n\n\n

\u015acianka nie mia\u0142a nawet 20 metr\u00f3w. U\u017cywali\u015bmy mojej liny pojedynczej d\u0142ugiej na 60 m, na ko\u0144cu kt\u00f3rej zawi\u0105za\u0142em w\u0119ze\u0142, kt\u00f3ry nie mo\u017ce by\u0107 przydatny. Bowiem nie ma fizycznej mo\u017cliwo\u015bci, aby zsun\u0105\u0107 si\u0119 na sam koniec liny o 20 metr\u00f3w za d\u0142ugiej.<\/p>\n\n\n\n

Widz\u0105c to, \u00f3w ziomek zada\u0142 mi adekwatne i “bardzo na miejscu b\u0119d\u0105ce” pytanie: “Po co ten w\u0119ze\u0142 wi\u0105\u017cesz?” W sumie mia\u0142 racj\u0119 (logika i arytmetyka by\u0142y zdecydowanie po jego stronie, bo na nic by to si\u0119 nam zda\u0142o. Wyt\u0142umaczy\u0142em mu (podpieraj\u0105c si\u0119 argumentem psychologicznym), \u017ce tu chodzi o dobra praktyk\u0119, o pewien nawyk.<\/p>\n\n\n\n

O ile faktycznie na tamtej \u015bciance, to nie mia\u0142o znaczenia (w\u0119ze\u0142 by\u0142 zupe\u0142nie nieprzydatny), o tyle na wielo-wyciagowych drogach (w chwili zje\u017cd\u017cania), taki zabieg staje si\u0119 konieczno\u015bci\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Dowodzi tego omawiany wypadek z 1971 r., do kt\u00f3rego nie musia\u0142o doj\u015b\u0107, gdy\u017c id\u0119 o zak\u0142ad, \u017ce w tamtych czasach znano ju\u017c (i to mo\u017ce od dawna?) t\u0119 technik\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Dobre praktyki zjazd\u00f3w na linie<\/h2>\n\n\n\n

Zatem podczas zjazd\u00f3w trzeba uwa\u017ca\u0107 na 2 istotne rzeczy:<\/p>\n\n\n\n

    \n
  • primo: bloker nale\u017cy przesuwa\u0107, a nie trzyma\u0107 go w d\u0142oniach,<\/li>\n\n\n\n
  • drugie primo: zawsze wi\u0105za\u0107 w\u0119ze\u0142 na ko\u0144cu liny,<\/li>\n\n\n\n
  • primo ultimo: opuszcza\u0107 si\u0119 w odpowiednim do okoliczno\u015bci tempie, a nie zgrywa\u0107 komandosa popisuj\u0105cego si\u0119 przed swoimi fankami.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

    <\/p>\n

    <\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Prawdopodobnie wskutek z\u0142amania si\u0119 \u0142aweczki, odruchowo chwyci\u0142 w\u0119ze\u0142, kt\u00f3ry z tego powodu nie zacisn\u0105\u0142 si\u0119 na oblodzonej linie (nawiasem m\u00f3wi\u0105c na ko\u0144cach nie zwi\u0105zanej).<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":8353,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"yasr_overall_rating":0,"yasr_post_is_review":"","yasr_auto_insert_disabled":"","yasr_review_type":"","footnotes":""},"categories":[329],"tags":[],"class_list":["post-8349","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-poradnik"],"aioseo_notices":[],"yasr_visitor_votes":{"stars_attributes":{"read_only":false,"span_bottom":false},"number_of_votes":6,"sum_votes":30},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8349","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8349"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8349\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8389,"href":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8349\/revisions\/8389"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8353"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8349"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8349"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8349"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}