{"id":4544,"date":"2021-05-16T20:30:09","date_gmt":"2021-05-16T20:30:09","guid":{"rendered":"https:\/\/najednejlinie.pl\/?p=4544"},"modified":"2021-05-25T18:46:10","modified_gmt":"2021-05-25T18:46:10","slug":"kim-jest-szerpa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/himalaje\/kim-jest-szerpa\/","title":{"rendered":"Kim jest Szerpa?"},"content":{"rendered":"<p>Szerpowie s\u0105 <a href=\"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/himalaje\/w-poszukiwaniu-oswiecenia\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">ludem tybeta\u0144skim<\/a>, kt\u00f3ry zamieszkuje Himalaje w obszarach Indii oraz Nepalu wzd\u0142u\u017c rzeki Dudh Kosi. Etymologii nazwy tego ludu powinni\u015bmy doszukiwa\u0107 si\u0119 w transliteracji Wyliego \u201eshar pa\u201d, co w t\u0142umaczeniu z j\u0119zyka tybeta\u0144skiego znaczy tyle co \u201cludzie Wschodu\u201d. Najprawdopodobniej przybyli oni w rejony lodowca Khumbu z tybeta\u0144skiej prowincji Kham na prze\u0142omie XIII i XIV wieku ze wzgl\u0119du na \u00f3wczesny konflikt w buddyzmie. <\/p>\n\n\n\n<p>Lud ten wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 doskona\u0142\u0105 wytrzyma\u0142o\u015bci\u0105. Szerpa\u0144skie wioski le\u017c\u0105 na wysoko\u015bci 4000 m n.p.m. . Zatem w Khumbu, kt\u00f3ry obecnie zamieszkuj\u0105, najwy\u017cej po\u0142o\u017cone domostwa osady z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 b\u0119d\u0105 nale\u017ce\u0107 w\u0142a\u015bnie do nich np. Khare ok. 4800m, ostatni bastion przed <a href=\"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/himalaje\/wyprawa-na-mera-peak\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Mera Peak <\/a>oraz Chukung 4730m dla \u015bmia\u0142k\u00f3w chc\u0105cych zdoby\u0107 <a href=\"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/himalaje\/island-peak-przejscie-nad-szczelina-lodowa-po-drabinie\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Island Peak<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" width=\"889\" height=\"500\" src=\"https:\/\/najednejlinie.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/porter-szerpa-himalaje.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-4546\" srcset=\"https:\/\/najednejlinie.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/porter-szerpa-himalaje.jpg 889w, https:\/\/najednejlinie.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/porter-szerpa-himalaje-600x337.jpg 600w, https:\/\/najednejlinie.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/porter-szerpa-himalaje-300x169.jpg 300w, https:\/\/najednejlinie.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/porter-szerpa-himalaje-768x432.jpg 768w, https:\/\/najednejlinie.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/porter-szerpa-himalaje-16x9.jpg 16w, https:\/\/najednejlinie.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/porter-szerpa-himalaje-585x329.jpg 585w\" sizes=\"(max-width: 889px) 100vw, 889px\" \/><figcaption>M\u0142ody ch\u0142opak w roli Portera. Na og\u00f3\u0142 pr\u00f3cz swoich rzeczy osobistych zabiera na plecy ok 20kg baga\u017cu trekkr\u00f3w<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" width=\"889\" height=\"500\" src=\"https:\/\/najednejlinie.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/tragarz-w-himalajach.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-4547\" srcset=\"https:\/\/najednejlinie.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/tragarz-w-himalajach.jpg 889w, https:\/\/najednejlinie.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/tragarz-w-himalajach-600x337.jpg 600w, https:\/\/najednejlinie.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/tragarz-w-himalajach-300x169.jpg 300w, https:\/\/najednejlinie.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/tragarz-w-himalajach-768x432.jpg 768w, https:\/\/najednejlinie.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/tragarz-w-himalajach-16x9.jpg 16w, https:\/\/najednejlinie.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/tragarz-w-himalajach-585x329.jpg 585w\" sizes=\"(max-width: 889px) 100vw, 889px\" \/><figcaption>Tragarz nios\u0105cy rzeczy na sprzeda\u017c<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Szerpowie trudni\u0105 si\u0119 turystyk\u0105, hodowl\u0105, handlem oraz upraw\u0105 roli. Na obszarze <strong>Khumbu<\/strong> mieszka obecnie ok. 4 tysi\u0119cy Szerp\u00f3w, za\u015b ponad 20 tysi\u0119cy w okolicznych dystryktach. Na porz\u0105dku dziennym wyst\u0119puje emigracja do Indii w poszukiwaniu lepszego \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n<p>Szerpowie maj\u0105 nabo\u017cny stosunek do g\u00f3r \u2013 wierz\u0105, \u017ce ka\u017cda z nich jest zamieszkiwana przez bogini\u0119. Kieruj\u0105 do niej mod\u0142y przed udaniem si\u0119 na jej podb\u00f3j, przepraszaj\u0105c jednocze\u015bnie, \u017ce postawi\u0105 stop\u0119 na jej ciele.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Zas\u0142ugi Szerp\u00f3w dla rozwoju himalaizmu<\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" width=\"889\" height=\"500\" src=\"https:\/\/najednejlinie.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/tragarz-szerpa-himalaje.jpg\" alt=\"szerpa tragarz w Himalajach\" class=\"wp-image-4545\" srcset=\"https:\/\/najednejlinie.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/tragarz-szerpa-himalaje.jpg 889w, https:\/\/najednejlinie.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/tragarz-szerpa-himalaje-600x337.jpg 600w, https:\/\/najednejlinie.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/tragarz-szerpa-himalaje-300x169.jpg 300w, https:\/\/najednejlinie.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/tragarz-szerpa-himalaje-768x432.jpg 768w, https:\/\/najednejlinie.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/tragarz-szerpa-himalaje-16x9.jpg 16w, https:\/\/najednejlinie.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/tragarz-szerpa-himalaje-585x329.jpg 585w\" sizes=\"(max-width: 889px) 100vw, 889px\" \/><figcaption>Tragarz spotkany w drodze do prze\u0142\u0119czy Amphu Lapcha. W tym rejonie nie by\u0142o ju\u017c turyst\u00f3w<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Wk\u0142ad Szerp\u00f3w w zdobywanie szczyt\u00f3w g\u00f3rskich jest ogromny \u2013 kiedy Edmund Hillary zdobywa\u0142 Mount Everest (dodam, \u017ce jako pierwszy w historii) wraz z nim wszed\u0142 na szczyt Szerpa Tenzing Norgay. <\/p>\n\n\n\n<p><strong>Po zdobyciu Everestu w 1953 roku wiele zespo\u0142\u00f3w g\u00f3rskich chcia\u0142o powt\u00f3rzy\u0107 wyczyn, wi\u0119c obszary zamieszka\u0142e przez Szerp\u00f3w zyska\u0142y popularno\u015b\u0107, a oni zdobyli zatrudnienie w charakterze przewodnik\u00f3w oraz tragarzy<\/strong>. <\/p>\n\n\n\n<p>Anglosasi nazywaj\u0105 Szerp\u00f3w, kt\u00f3rych zatrudniaj\u0105 w charakterze tragarzy wysokog\u00f3rskich, HAP (ang. high altitude porter). W\u0142a\u015bnie na ich plecach wnoszone s\u0105 \u0142adunki trekker\u00f3w na Mount Everest, a niejednokrotnie zdarza si\u0119, \u017ce i oni sami s\u0105 wnoszeni przez cz\u0142onk\u00f3w tego, charakteryzuj\u0105cego si\u0119 nadludzk\u0105 wytrzyma\u0142o\u015bci\u0105, ludu. <\/p>\n\n\n\n<p>Do ich zada\u0144, opr\u00f3cz noszenia tobo\u0142k\u00f3w, nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c wyznaczanie szlaku przez lodowiec. By\u0107 mo\u017ce s\u0142ysza\u0142e\u015b o<strong> Ice doctors? lodowych doktorach?<\/strong> To w\u0142a\u015bnie oni zak\u0142adaj\u0105 liny por\u0119czowe oraz przerzucaj\u0105 drabiny aluminiowe ponad szczelinami wci\u0119tymi w lodowiec.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Szerpowie w cieniu himalaist\u00f3w<\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" width=\"889\" height=\"500\" src=\"https:\/\/najednejlinie.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/przewodnik-himalaje.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-4549\" srcset=\"https:\/\/najednejlinie.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/przewodnik-himalaje.jpg 889w, https:\/\/najednejlinie.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/przewodnik-himalaje-600x337.jpg 600w, https:\/\/najednejlinie.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/przewodnik-himalaje-300x169.jpg 300w, https:\/\/najednejlinie.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/przewodnik-himalaje-768x432.jpg 768w, https:\/\/najednejlinie.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/przewodnik-himalaje-16x9.jpg 16w, https:\/\/najednejlinie.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/przewodnik-himalaje-585x329.jpg 585w\" sizes=\"(max-width: 889px) 100vw, 889px\" \/><figcaption>Przyjaciel Szerpy Namkha Lamy. Prowadzi\u0142 nas na prze\u0142\u0119cz Amphu Lapcha<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Na Mount Everest przyje\u017cd\u017caj\u0105 zwykle s\u0142abiej przygotowani wspinacze \u2013 dla elity wspinaczy g\u00f3ra ta nie jest interesuj\u0105ca, gdy\u017c nie niesie za sob\u0105 du\u017cych trudno\u015bci technicznych. Szerpowie pomagaj\u0105 g\u0142\u00f3wnie wspinaczom, kt\u00f3rzy reprezentuj\u0105 w skali \u015bwiatowej \u015bredni poziom \u2013 dla nich bez takiej pomocy nie by\u0142oby mo\u017cliwe zdobycie Mount Everest. Zdaniem ekspert\u00f3w, niezwykle smutny jest fakt, \u017ce wielu wspinaczy bagatelizuje wk\u0142ad Szerp\u00f3w we w\u0142asne sukcesy, a przecie\u017c gdyby nie oni to wspinanie by\u0142oby o wiele trudniejsze, a cz\u0119sto wr\u0119cz ko\u0144czy\u0142oby si\u0119 fiaskiem.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-wp-embed is-provider-na-jednej-linie wp-block-embed-na-jednej-linie\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"BQ1z9UimXW\"><a href=\"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/himalaje\/przelecz-amphu-lapcha-piekne-formacje-lodowe\/\">Prze\u0142\u0119cz Amphu Lapcha i pi\u0119kne formacje lodowe.<\/a><\/blockquote><iframe class=\"wp-embedded-content\" sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" style=\"position: absolute; clip: rect(1px, 1px, 1px, 1px);\" title=\"&#8222;Prze\u0142\u0119cz Amphu Lapcha i pi\u0119kne formacje lodowe.&#8221; &#8212; Na jednej linie\" src=\"https:\/\/najednejlinie.pl\/himalaje\/przelecz-amphu-lapcha-piekne-formacje-lodowe\/embed\/#?secret=zxAq0Zn5yD#?secret=BQ1z9UimXW\" data-secret=\"BQ1z9UimXW\" width=\"500\" height=\"282\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\"><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<p>Dla Szerp\u00f3w Mount Everest nie stanowi ju\u017c wyzwania. Jeden z przewodnik\u00f3w, <strong>Szerpa Kami Rita<\/strong>, w latach 1994-2019 wszed\u0142 na szczyt Mount Everest przesz\u0142o <strong>20 razy<\/strong>, w tym dwukrotnie w przedziale kilku dni. Dla takich jak on, bo nie jest on odosobniony, wej\u015bcie z tlenem na Mount Everest to przys\u0142owiowa bu\u0142ka z mas\u0142em.<\/p>\n\n\n\n<p>Przedstawiciele ludu Szerp\u00f3w od zawsze znajdowali si\u0119 w cieniu himalaist\u00f3w, jednocze\u015bnie bardzo im pomagaj\u0105c. Nale\u017cy zaznaczy\u0107, i\u017c jest to wsparcie obop\u00f3lne, Szerpowie bowiem mog\u0105 s\u0142u\u017cy\u0107 trekkerom jako przewodnicy, natomiast sami dzi\u0119ki intensywnym kontaktom z uczestnikami himalajskich ekspedycji podnosz\u0105 sw\u00f3j poziom edukacji, co przyczynia si\u0119 m.in. do budowy szk\u00f3\u0142.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Zimowe wej\u015bcie na K2 w 2021 r.<\/h3>\n\n\n\n<p><strong>Trzeba jednak zaznaczy\u0107, i\u017c obecnie Szerpowie wyszli z cienia \u2013 to w\u0142a\u015bnie oni zdobyli, po raz pierwszy w historii, szczyt K2 w okresie zimowym, mia\u0142o to miejsce dnia 16 stycznia 2021 r. W tym miejscu nale\u017cy zaznaczy\u0107, \u017ce by\u0142 to do niedawna jedyny o\u015bmiotysi\u0119cznik niezdobyty zim\u0105.<\/strong><\/p>\n<div style='text-align:left' class='yasr-auto-insert-visitor'><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dla Szerp\u00f3w Mount Everest nie stanowi ju\u017c wyzwania. Jeden z przewodnik\u00f3w, Szerpa Kami Rita, w latach 1994-2019 wszed\u0142 na szczyt Mount Everest przesz\u0142o 20 razy, w tym dwukrotnie w przedziale kilku dni<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":4548,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"yasr_overall_rating":0,"yasr_post_is_review":"","yasr_auto_insert_disabled":"","yasr_review_type":"","footnotes":""},"categories":[320],"tags":[],"class_list":["post-4544","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-himalaje"],"aioseo_notices":[],"yasr_visitor_votes":{"stars_attributes":{"read_only":false,"span_bottom":false},"number_of_votes":5,"sum_votes":25},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4544","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4544"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4544\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4606,"href":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4544\/revisions\/4606"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4548"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4544"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4544"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4544"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}