{"id":4068,"date":"2021-02-26T18:44:51","date_gmt":"2021-02-26T18:44:51","guid":{"rendered":"https:\/\/najednejlinie.pl\/?p=4068"},"modified":"2024-05-06T18:42:45","modified_gmt":"2024-05-06T18:42:45","slug":"sztuka-wolnosci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/opowiesci\/sztuka-wolnosci\/","title":{"rendered":"O sztuce wolno\u015bci \u2013 wbrew wszystkim i wszystkiemu. \u0141am ograniczenia!"},"content":{"rendered":"<p class=\"has-text-align-left\">Jak pokaza\u0142a historia (a pisz\u0119 te s\u0142owa w pocz\u0105tkach 2021 roku &#8211; po tym jak 10 nepalskich szerp\u00f3w dokona\u0142o pierwszego zimowego wej\u015bcia na K2, a ich sukces na sta\u0142e zapisa\u0142 si\u0119 w anna\u0142ach himalaizmu), <strong>nie ma ju\u017c na Ziemi o\u015bmiotysi\u0119cznik\u00f3w pozostaj\u0105cych poza zasi\u0119giem ludzkich ambicji<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-left\">Ludzko\u015b\u0107, wykazawszy si\u0119 ogromn\u0105 determinacj\u0105, gotowo\u015bci\u0105 do wsp\u00f3\u0142pracy i dotrwaniem do ko\u0144ca specjalnych przygotowa\u0144, ale r\u00f3wnie\u017c okazawszy pokor\u0119 wobec wymaga\u0144 stawianych przez przyrod\u0119, udowodni\u0142a, \u017ce w rzeczy samej &#8220;nie ma g\u00f3r zbyt wysokich&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Wycieczka do poprzedniej epoki<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>W latach 70. XX wieku polscy wspinacze stanowili jedn\u0105 z subkultur spo\u0142ecznych, wyra\u017anie odr\u00f3\u017cniaj\u0105c si\u0119 sposobem my\u015blenia i trybem \u017cycia od przeci\u0119tnego zjadacza chleba. Ten ostatni marzy\u0142 o m.in. w\u0142asnych czterech k\u00f3\u0142kach, mieszkaniu w wielkiej p\u0142ycie, urlopie nad Balatonem i meblo\u015bciance.<\/p>\n\n\n\n<p>Z wysi\u0142kiem sportowym lub rekreacj\u0105 zwykle by\u0142 s\u0142abo zaznajomiony, a turystyk\u0119 aktywn\u0105 w praktyce uprawia\u0142 &#8220;za m\u0142odu&#8221;, w ramach wyjazd\u00f3w kolonijnych, harcerskich czy studenckiego trampowania.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"instagram-media\" data-instgrm-permalink=\"https:\/\/www.instagram.com\/p\/CHGI4i4lWcx\/?utm_source=ig_embed&amp;utm_campaign=loading\" data-instgrm-version=\"14\" style=\" background:#FFF; border:0; border-radius:3px; box-shadow:0 0 1px 0 rgba(0,0,0,0.5),0 1px 10px 0 rgba(0,0,0,0.15); margin: 1px; max-width:540px; min-width:326px; padding:0; width:99.375%; width:-webkit-calc(100% - 2px); width:calc(100% - 2px);\"><div style=\"padding:16px;\"> <a href=\"https:\/\/www.instagram.com\/p\/CHGI4i4lWcx\/?utm_source=ig_embed&amp;utm_campaign=loading\" style=\" background:#FFFFFF; line-height:0; padding:0 0; text-align:center; text-decoration:none; width:100%;\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"> <div style=\" display: flex; flex-direction: row; align-items: center;\"> <div style=\"background-color: #F4F4F4; border-radius: 50%; flex-grow: 0; height: 40px; margin-right: 14px; width: 40px;\"><\/div> <div style=\"display: flex; flex-direction: column; flex-grow: 1; justify-content: center;\"> <div style=\" background-color: #F4F4F4; border-radius: 4px; flex-grow: 0; height: 14px; margin-bottom: 6px; width: 100px;\"><\/div> <div style=\" background-color: #F4F4F4; border-radius: 4px; flex-grow: 0; height: 14px; width: 60px;\"><\/div><\/div><\/div><div style=\"padding: 19% 0;\"><\/div> <div style=\"display:block; height:50px; margin:0 auto 12px; width:50px;\"><svg width=\"50px\" height=\"50px\" viewbox=\"0 0 60 60\" version=\"1.1\" xmlns=\"https:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" xmlns:xlink=\"https:\/\/www.w3.org\/1999\/xlink\"><g stroke=\"none\" stroke-width=\"1\" fill=\"none\" fill-rule=\"evenodd\"><g transform=\"translate(-511.000000, -20.000000)\" fill=\"#000000\"><g><path d=\"M556.869,30.41 C554.814,30.41 553.148,32.076 553.148,34.131 C553.148,36.186 554.814,37.852 556.869,37.852 C558.924,37.852 560.59,36.186 560.59,34.131 C560.59,32.076 558.924,30.41 556.869,30.41 M541,60.657 C535.114,60.657 530.342,55.887 530.342,50 C530.342,44.114 535.114,39.342 541,39.342 C546.887,39.342 551.658,44.114 551.658,50 C551.658,55.887 546.887,60.657 541,60.657 M541,33.886 C532.1,33.886 524.886,41.1 524.886,50 C524.886,58.899 532.1,66.113 541,66.113 C549.9,66.113 557.115,58.899 557.115,50 C557.115,41.1 549.9,33.886 541,33.886 M565.378,62.101 C565.244,65.022 564.756,66.606 564.346,67.663 C563.803,69.06 563.154,70.057 562.106,71.106 C561.058,72.155 560.06,72.803 558.662,73.347 C557.607,73.757 556.021,74.244 553.102,74.378 C549.944,74.521 548.997,74.552 541,74.552 C533.003,74.552 532.056,74.521 528.898,74.378 C525.979,74.244 524.393,73.757 523.338,73.347 C521.94,72.803 520.942,72.155 519.894,71.106 C518.846,70.057 518.197,69.06 517.654,67.663 C517.244,66.606 516.755,65.022 516.623,62.101 C516.479,58.943 516.448,57.996 516.448,50 C516.448,42.003 516.479,41.056 516.623,37.899 C516.755,34.978 517.244,33.391 517.654,32.338 C518.197,30.938 518.846,29.942 519.894,28.894 C520.942,27.846 521.94,27.196 523.338,26.654 C524.393,26.244 525.979,25.756 528.898,25.623 C532.057,25.479 533.004,25.448 541,25.448 C548.997,25.448 549.943,25.479 553.102,25.623 C556.021,25.756 557.607,26.244 558.662,26.654 C560.06,27.196 561.058,27.846 562.106,28.894 C563.154,29.942 563.803,30.938 564.346,32.338 C564.756,33.391 565.244,34.978 565.378,37.899 C565.522,41.056 565.552,42.003 565.552,50 C565.552,57.996 565.522,58.943 565.378,62.101 M570.82,37.631 C570.674,34.438 570.167,32.258 569.425,30.349 C568.659,28.377 567.633,26.702 565.965,25.035 C564.297,23.368 562.623,22.342 560.652,21.575 C558.743,20.834 556.562,20.326 553.369,20.18 C550.169,20.033 549.148,20 541,20 C532.853,20 531.831,20.033 528.631,20.18 C525.438,20.326 523.257,20.834 521.349,21.575 C519.376,22.342 517.703,23.368 516.035,25.035 C514.368,26.702 513.342,28.377 512.574,30.349 C511.834,32.258 511.326,34.438 511.181,37.631 C511.035,40.831 511,41.851 511,50 C511,58.147 511.035,59.17 511.181,62.369 C511.326,65.562 511.834,67.743 512.574,69.651 C513.342,71.625 514.368,73.296 516.035,74.965 C517.703,76.634 519.376,77.658 521.349,78.425 C523.257,79.167 525.438,79.673 528.631,79.82 C531.831,79.965 532.853,80.001 541,80.001 C549.148,80.001 550.169,79.965 553.369,79.82 C556.562,79.673 558.743,79.167 560.652,78.425 C562.623,77.658 564.297,76.634 565.965,74.965 C567.633,73.296 568.659,71.625 569.425,69.651 C570.167,67.743 570.674,65.562 570.82,62.369 C570.966,59.17 571,58.147 571,50 C571,41.851 570.966,40.831 570.82,37.631\"><\/path><\/g><\/g><\/g><\/svg><\/div><div style=\"padding-top: 8px;\"> <div style=\" color:#3897f0; font-family:Arial,sans-serif; font-size:14px; font-style:normal; font-weight:550; line-height:18px;\">Wy\u015bwietl ten post na Instagramie<\/div><\/div><div style=\"padding: 12.5% 0;\"><\/div> <div style=\"display: flex; flex-direction: row; margin-bottom: 14px; align-items: center;\"><div> <div style=\"background-color: #F4F4F4; border-radius: 50%; height: 12.5px; width: 12.5px; transform: translateX(0px) translateY(7px);\"><\/div> <div style=\"background-color: #F4F4F4; height: 12.5px; transform: rotate(-45deg) translateX(3px) translateY(1px); width: 12.5px; flex-grow: 0; margin-right: 14px; margin-left: 2px;\"><\/div> <div style=\"background-color: #F4F4F4; border-radius: 50%; height: 12.5px; width: 12.5px; transform: translateX(9px) translateY(-18px);\"><\/div><\/div><div style=\"margin-left: 8px;\"> <div style=\" background-color: #F4F4F4; border-radius: 50%; flex-grow: 0; height: 20px; width: 20px;\"><\/div> <div style=\" width: 0; height: 0; border-top: 2px solid transparent; border-left: 6px solid #f4f4f4; border-bottom: 2px solid transparent; transform: translateX(16px) translateY(-4px) rotate(30deg)\"><\/div><\/div><div style=\"margin-left: auto;\"> <div style=\" width: 0px; border-top: 8px solid #F4F4F4; border-right: 8px solid transparent; transform: translateY(16px);\"><\/div> <div style=\" background-color: #F4F4F4; flex-grow: 0; height: 12px; width: 16px; transform: translateY(-4px);\"><\/div> <div style=\" width: 0; height: 0; border-top: 8px solid #F4F4F4; border-left: 8px solid transparent; transform: translateY(-4px) translateX(8px);\"><\/div><\/div><\/div> <div style=\"display: flex; flex-direction: column; flex-grow: 1; justify-content: center; margin-bottom: 24px;\"> <div style=\" background-color: #F4F4F4; border-radius: 4px; flex-grow: 0; height: 14px; margin-bottom: 6px; width: 224px;\"><\/div> <div style=\" background-color: #F4F4F4; border-radius: 4px; flex-grow: 0; height: 14px; width: 144px;\"><\/div><\/div><\/a><p style=\" color:#c9c8cd; font-family:Arial,sans-serif; font-size:14px; line-height:17px; margin-bottom:0; margin-top:8px; overflow:hidden; padding:8px 0 7px; text-align:center; text-overflow:ellipsis; white-space:nowrap;\"><a href=\"https:\/\/www.instagram.com\/p\/CHGI4i4lWcx\/?utm_source=ig_embed&amp;utm_campaign=loading\" style=\" color:#c9c8cd; font-family:Arial,sans-serif; font-size:14px; font-style:normal; font-weight:normal; line-height:17px; text-decoration:none;\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Post udost\u0119pniony przez Pawel Kowalski (@najednejlinie)<\/a><\/p><\/div><\/blockquote> <script async src=\"\/\/www.instagram.com\/embed.js\"><\/script>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Inne aspiracje przejawiali ci, dla kt\u00f3rych g\u00f3ry stanowi\u0142y zar\u00f3wno naturaln\u0105 odskoczni\u0119 od codziennej szarzyzny, jak i przestrze\u0144 pe\u0142n\u0105 wyj\u0105tkowo\u015bci. Zarazem nagromadzenie tej ostatniej powodowa\u0142o, i\u017c prawie ka\u017cde wyj\u015bcie na szlak czy te\u017c pokonywanie kolejnych metr\u00f3w w pionie mia\u0142y szczeg\u00f3lny charakter. Praktyki takie by\u0142y czym\u015b w rodzaju &#8220;konfitury z zakazanego owocu&#8221;, przerabianiem wyj\u0105tk\u00f3w od regu\u0142y, przekraczaniem niepisanej normy spo\u0142ecznej.<\/p>\n\n\n\n<p>O wielu z tych wspinaczy mo\u017cna by\u0142o powiedzie\u0107, \u017ce uprawiali &#8220;sztuk\u0119 wolno\u015bci&#8221;, \u017ce \u2013 wbrew wszystkim i wszystkiemu wchodzili po \u0142uku t\u0119czy i ani my\u015bleli zatrzyma\u0107 si\u0119 na d\u017awi\u0119k s\u0142\u00f3w str\u00f3\u017c\u00f3w prawa wo\u0142aj\u0105cych z do\u0142u: &#8220;Obywatelu, niech obywatel natychmiast zejdzie. To zbyt ryzykowne, niewarte po\u0142amania si\u0119 lub odpadni\u0119cia od ska\u0142y!&#8221;<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p><strong>Nie symbolem, nie jak\u0105\u015b poetyck\u0105 figur\u0105 \u017cycia jest taternictwo, ale samym \u017cyciem<\/strong>. <\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>To s\u0142owa jednego z moich idoli &#8211; Wojciecha Kurtyki, o kt\u00f3rym ju\u017c kilka razy wspomina\u0142em na blogu, chocia\u017cby tu:<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-wp-embed is-provider-na-jednej-linie wp-block-embed-na-jednej-linie\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"zDpI5xr3lZ\"><a href=\"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/opowiesci\/cyfra\/\">Skala wspinaczkowa i filozofia cyfry.<\/a><\/blockquote><iframe class=\"wp-embedded-content\" sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" style=\"position: absolute; clip: rect(1px, 1px, 1px, 1px);\" title=\"&#8222;Skala wspinaczkowa i filozofia cyfry.&#8221; &#8212; Na jednej linie\" src=\"https:\/\/najednejlinie.pl\/opowiesci\/cyfra\/embed\/#?secret=eS0fXjzj07#?secret=zDpI5xr3lZ\" data-secret=\"zDpI5xr3lZ\" width=\"500\" height=\"282\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\"><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Ju\u017c jako m\u0142odzieniec wzi\u0105\u0142 sobie ten koncept do serca i przy\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 do takiej grupy ludzi, u kt\u00f3rych dostrzeg\u0142 cechy kie\u0142kuj\u0105ce w nim od ma\u0142ego. Mam tu na my\u015bli <strong>wolno\u015b\u0107, niezale\u017cno\u015b\u0107 i regularnie powtarzan\u0105 sposobno\u015b\u0107 do przekraczania w\u0142asnych granic<\/strong>, do udowadniania sobie oraz innym, \u017ce to my w\u0142a\u015bnie jeste\u015bmy tymi, o kt\u00f3rych m\u00f3wi powiedzenie: &#8220;do odwa\u017cnych \u015bwiat nale\u017cy&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>Pomimo i wbrew<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie (ten tekst powstaje w czasie, gdy ca\u0142kiem powa\u017cnym zmartwieniem wielu fan\u00f3w aktywno\u015bci wysokog\u00f3rskiej jest pogodzenie obowi\u0105zk\u00f3w domowych, rodzinnych i zawodowych z pasj\u0105 do stawania na szczytach (tzw. work-life balance) i zapewnienie sobie logistyki w utrudnionym dla odbywania podr\u00f3\u017cy czasie pandemii.<\/p>\n\n\n\n<p>I pomy\u015ble\u0107, \u017ce mniej wi\u0119cej p\u00f3\u0142 wieku temu nasi rodzice lub dziadkowie \u017cyli w pa\u0144stwie, kt\u00f3re konsekwentnie t\u0119pi\u0142o niezale\u017cno\u015b\u0107, dusi\u0142o w zarodku przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107, zamyka\u0142o ducha wolno\u015bci w szarej i ponurej klatce reali\u00f3w codzienno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p>Jednym s\u0142owem, poprzez system zakaz\u00f3w i likwidacj\u0119 wielu p\u00f3l realizowania swej wolno\u015bci osobistej w\u0142adze nie pozwala\u0142y (z pewnymi wyj\u0105tkami oczywi\u015bcie) jednostkom rozwin\u0105\u0107 skrzyde\u0142, zrobi\u0107 kariery, wyjecha\u0107 na Zach\u00f3d itd., r\u00f3wnaj\u0105c (z wy\u0142\u0105czeniem partyjnych prominent\u00f3w) wszystko i wszystkich w d\u00f3\u0142.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>W tamtych czasach wybitne jednostki du\u017c\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 talentu, energii i wytrzyma\u0142o\u015bci psychicznej z konieczno\u015bci traci\u0142y<\/strong> (je\u017celi nie chcia\u0142y sta\u0107 si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 nomenklatury) <strong>na szukanie sposobno\u015bci do takiego ukierunkowania swych ambicji, kt\u00f3re nie nios\u0142oby ze sob\u0105 ryzyka &#8220;podpadni\u0119cia&#8221; i &#8220;ukarania&#8221;. <\/strong>Mo\u017cna by rzec o tym zjawisku: kto chcia\u0142 nale\u017ce\u0107 do elity w danym \u015brodowisku zmuszony by\u0142 do lawirowania mi\u0119dzy filarami czy te\u017c stawaniu okrakiem na barykadzie.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ci, do\u015b\u0107 nieliczni, wykazuj\u0105cy p\u0119d do sukcesu, robili &#8220;swoje&#8221; na przek\u00f3r systemowi, niejako po cichu, kombinuj\u0105c jak tylko si\u0119 da.<\/strong> Tudzie\u017c wykorzystywali pewne luki w systemie:<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-wp-embed is-provider-na-jednej-linie wp-block-embed-na-jednej-linie\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"HTeln8TOYf\"><a href=\"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/opowiesci\/gorski-przemyt\/\">G\u00f3rski przemyt, czyli czego si\u0119 nie robi\u0142o, aby wdrapa\u0107 si\u0119 na 8000 metr\u00f3w<\/a><\/blockquote><iframe class=\"wp-embedded-content\" sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" style=\"position: absolute; clip: rect(1px, 1px, 1px, 1px);\" title=\"&#8222;G\u00f3rski przemyt, czyli czego si\u0119 nie robi\u0142o, aby wdrapa\u0107 si\u0119 na 8000 metr\u00f3w&#8221; &#8212; Na jednej linie\" src=\"https:\/\/najednejlinie.pl\/opowiesci\/gorski-przemyt\/embed\/#?secret=jqYYszxUPD#?secret=HTeln8TOYf\" data-secret=\"HTeln8TOYf\" width=\"500\" height=\"282\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\"><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Heros, cho\u0107 bez supermocy<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Wojciech Kurtyka zdecydowanie nale\u017ca\u0142 do grona tych, kt\u00f3rzy wiedli prym w takich &#8220;machlojkach&#8221;. Nie dysponowa\u0142 jednak \u017cadnymi &#8220;supermocami&#8221;, przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u017cycia nie otrzymywa\u0142 instytucjonalnego wsparcia, ani nie by\u0142 jako\u015b specjalnie genetycznie predystynowany do osi\u0105gania sukces\u00f3w na niwie wspinaczkowej. <strong>Zawdzi\u0119cza je swej psychice, ambicji i umys\u0142owo\u015bci, kt\u00f3rych nie spos\u00f3b analizowa\u0107 w oderwaniu od ego<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>Da si\u0119? Da si\u0119! <\/p>\n\n\n\n<p>Ciebie r\u00f3wnie\u017c niech nic nie powstrzymuje \ud83d\ude42<\/p>\n<div style='text-align:left' class='yasr-auto-insert-visitor'><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nie symbolem, nie jak\u0105\u015b poetyck\u0105 figur\u0105 \u017cycia jest taternictwo, ale samym \u017cyciem. <\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":4075,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"yasr_overall_rating":0,"yasr_post_is_review":"","yasr_auto_insert_disabled":"","yasr_review_type":"","footnotes":""},"categories":[330],"tags":[],"class_list":["post-4068","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-opowiesci"],"aioseo_notices":[],"yasr_visitor_votes":{"stars_attributes":{"read_only":false,"span_bottom":false},"number_of_votes":21,"sum_votes":105},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4068","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4068"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4068\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9176,"href":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4068\/revisions\/9176"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4075"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4068"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4068"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4068"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}