{"id":2905,"date":"2020-03-01T18:14:43","date_gmt":"2020-03-01T18:14:43","guid":{"rendered":"https:\/\/najednejlinie.pl\/?p=2905"},"modified":"2025-02-12T23:10:15","modified_gmt":"2025-02-12T23:10:15","slug":"jak-sie-ubrac-w-gory","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/poradnik\/jak-sie-ubrac-w-gory\/","title":{"rendered":"Porady, jak odpowiednio ubra\u0107 si\u0119 w g\u00f3ry!"},"content":{"rendered":"<p>O tym, \u017ce zim\u0105 pogoda w g\u00f3rach potrafi ostro da\u0107 w ko\u015b\u0107, wie chyba ka\u017cdy. Mr\u00f3z, wiatr, opady i wszech-otaczaj\u0105ca wilgo\u0107 czyni\u0105 g\u00f3rskie wycieczki swoist\u0105 \u201eszko\u0142\u0105 przetrwania\u201d. Aby nie przerodzi\u0142y si\u0119 one w istn\u0105 \u201eszko\u0142\u0119 znoszenia cierpie\u0144\u201d (o co nietrudno w szczeg\u00f3lno\u015bci, gdy dopadnie nas d\u0142ugotrwa\u0142y tzw. efekt \u201ewindchill\u201d &#8211; przyspieszone parowanie wody przez powierzchni\u0119 sk\u00f3ry), trzeba si\u0119gn\u0105\u0107 do skutecznych technik rozgrzewania si\u0119 i korzysta\u0107 z odpowiedniego ekwipunku.<\/p>\n\n\n\n<p>Aczkolwiek nawet je\u015bli kto\u015b, czerpi\u0105c z do\u015bwiadcze\u0144 w\u0142asnych i porad innych os\u00f3b, solidnie przygotuje si\u0119 do zdobywania cho\u0107by tatrza\u0144skich szczyt\u00f3w pomi\u0119dzy wrze\u015bniowymi, wieczornymi ch\u0142odami a spotykanymi gdzieniegdzie nawet w kwietniu czy maju za\u0142amaniami pogody, to i tak mo\u017ce zosta\u0107 przez aur\u0119 zaskoczony. A propos przygotowa\u0144: najbardziej kompleksowe porady, jakie dotychczas opublikowa\u0142em, znajdziecie tu: <a href=\"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/poradnik\/pre-czyli-przygotowanie-rzecza-esencjonalna\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\" title=\"\">PRE, czyli Przygotowanie Rzecz\u0105 Esencjonaln\u0105<\/a><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Temperatura cia\u0142a<\/h2>\n\n\n\n<p>Skandynawskie pono\u0107 przys\u0142owie g\u0142osi, \u017ce <strong>nie ma z\u0142ej pogody, s\u0105 za to \u017ale przygotowani do niej ludzie<\/strong>. I jest w tym stwierdzeniu rozleg\u0142e morze prawdy, a moje liczne zmagania z nieprzyjazn\u0105 aur\u0105 utwierdzaj\u0105 mnie coraz mocniej w przekonaniu, \u017ce to ja musz\u0119 by\u0107 zapobiegawczo -przewiduj\u0105cy tudzie\u017c przewiduj\u0105co-zapobiegawczy, je\u015bli mam reszt\u0119 \u017cycia sp\u0119dzi\u0107 jako podr\u00f3\u017cnik. A nie inwalida, kt\u00f3ry za m\u0142odu pok\u0142ada\u0142 nadziej\u0119 w my\u015bleniu typu \u201emnie to nie spotka, jako\u015b to b\u0119dzie\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>A \u017ce mam takie marzenia, to ju\u017c wiecie zapewne z tych moich zwierze\u0144:<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-wp-embed is-provider-na-jednej-linie wp-block-embed-na-jednej-linie\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"c7psHxrC6d\"><a href=\"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/ile-waza-gory\/\">O planach i marzeniach, czyli ile wa\u017c\u0105 dla mnie g\u00f3ry?<\/a><\/blockquote><iframe class=\"wp-embedded-content\" sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" style=\"position: absolute; visibility: hidden;\" title=\"&#8222;O planach i marzeniach, czyli ile wa\u017c\u0105 dla mnie g\u00f3ry?&#8221; &#8212; Na jednej linie\" src=\"https:\/\/najednejlinie.pl\/ile-waza-gory\/embed\/#?secret=Qa5eKFHKzd#?secret=c7psHxrC6d\" data-secret=\"c7psHxrC6d\" width=\"500\" height=\"282\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\"><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Nie spos\u00f3b zaprzeczy\u0107, \u017ce nale\u017cymy do rodziny naczelnych, a nasza tak dobrze zbadana fizjologia \u015bwiadczy, \u017ce jeste\u015bmy ssakami. <strong>I jedn\u0105 z immanentnych cech naszego rodzaju jest sta\u0142ocieplno\u015b\u0107<\/strong>, a m\u00f3wi\u0105c precyzyjniej \u2013 do\u015b\u0107 w\u0105ski przedzia\u0142 temperatur cia\u0142a (<strong>mam tu na my\u015bli: wn\u0119trza naszego organizmu<\/strong>) pozwalaj\u0105cych nam na sprawne funkcjonowanie uk\u0142adu nerwowego. <strong>Ten zakres wynosi mi\u0119dzy 35 a 41 stopni Celsjusza<\/strong>, przy czym obie te skrajne warto\u015bci s\u0105 przejawem nieprawid\u0142owo\u015bci. <\/p>\n\n\n\n<p>Za niska lub zbyt wysoka ciep\u0142ota stanowi\u0105 wskaz\u00f3wk\u0119, \u017ce organizm nie jest w stanie wystarczaj\u0105co si\u0119 ogrza\u0107 lub przegrzewa si\u0119 np. wskutek infekcji wirusowej.<strong> Norma dla zdrowej osoby to utrzymywanie temperatury w granicach 36-37,2\u00b0C bez wzgl\u0119du na warunki zewn\u0119trzne<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>Poni\u017csza ilustracja pokazuje, \u017ce podczas przebywania na zimnie zewn\u0119trzne warstwy naszego cia\u0142a (nawet nieos\u0142oni\u0119te lub nieznacznie okryte tkanin\u0105) potrafi\u0105 adekwatnie reagowa\u0107 w r\u00f3\u017cnych warunkach pogodowych lub na otaczaj\u0105c\u0105 nas wod\u0119 o okre\u015blonej temperaturze (kiedy akurat p\u0142ywamy w podgrzewanym basenie lub niczym morsy za\u017cywamy zim\u0105 k\u0105pieli morskich).<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" width=\"442\" height=\"470\" src=\"https:\/\/najednejlinie.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/temperatura-ciala.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2906\" srcset=\"https:\/\/najednejlinie.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/temperatura-ciala.jpg 442w, https:\/\/najednejlinie.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/temperatura-ciala-282x300.jpg 282w\" sizes=\"(max-width: 442px) 100vw, 442px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Temperatura cia\u0142a. \u0179r\u00f3d\u0142o: krio-star.pl\/<br>fizjoterapia\/temperatura-<br>ciala-homeostaza-i-termoregulacja\/ <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">O termoregulacji<\/h2>\n\n\n\n<p><strong>Termoregulacja zasadniczo dzia\u0142a, nasze organizmy (ze sk\u00f3r\u0105 na czele) potrafi\u0105 znosi\u0107 niedogodno\u015bci zwi\u0105zane z ch\u0142odem lub upa\u0142em, a niezbyt d\u0142ugie i radykalne wahania temperatur nie prowadz\u0105 od razu do stan\u00f3w hipertermii (przegrzania) lub hipotermii (wych\u0142odzenia).<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ta ostatnia jest zazwyczaj g\u0142\u00f3wn\u0105 przyczyn\u0105 wyst\u0119powania proces\u00f3w prowadz\u0105cych do odmro\u017ce\u0144. Pocz\u0105tkowe etapy tych ostatnich problem\u00f3w dotycz\u0105 najcz\u0119\u015bciej twarzy (okolic nosa i uszu) oraz palc\u00f3w n\u00f3g i r\u0105k. O tym, jak bardzo s\u0105 to niepo\u017c\u0105dane zjawiska, niech \u015bwiadczy fakt, \u017ce w skrajnych przypadkach wymagaj\u0105cych radykalnych dzia\u0142a\u0144, konieczna staje si\u0119 amputacja cz\u0119\u015bci cia\u0142a, kt\u00f3re dopad\u0142a martwica tkanki.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Inne ssaki maj\u0105 \u0142atwiej<\/h2>\n\n\n\n<p>Wielu innym zwierz\u0119tom jest \u0142atwiej ni\u017c nam, bo dysponuj\u0105 np. sier\u015bci\u0105, futrem, zapasami t\u0142uszczu (fachowo zwanymi gruczo\u0142em snu zimowego &#8211; u nied\u017awiedzi polarnych taka warstwa potrafi mie\u0107 nawet 12 cm grubo\u015bci) i odpowiednimi mechanizmami adaptacyjnymi.<\/p>\n\n\n\n<p>Do tych ostatnich zalicza si\u0119 nie tylko przystosowanie fizjologiczne ale te\u017c instynktowne oraz wyuczone sposoby zachowania. <strong>Nale\u017c\u0105 do nich szukanie i &#8220;urz\u0105dzanie&#8221; odpowiedniego hibernakulum &#8211; bezpiecznej kryj\u00f3wki, w kt\u00f3rej temperatura zwykle nie spada poni\u017cej zera<\/strong>. To troch\u0119 jak budowanie jam w g\u0142\u0119bokim \u015bniegu. Takie survivalowe warunki kocha\u0142 Tomasz Mackiewicz.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Budowanie schronienia &#8211; jamy \u015bnie\u017cne<\/h2>\n\n\n\n<p>Znalezienie takiego schronienia umo\u017cliwia charakterystyczn\u0105 dla ssak\u00f3w hibernacj\u0119 (w\u00f3wczas ich temperatura cia\u0142a spada do kilku stopni Celsjusza), kt\u00f3ra w przypadku niekt\u00f3rych (np. \u015bwistak\u00f3w lub sus\u0142\u00f3w polarnych) bliska jest temu, co mo\u017cna by nazwa\u0107 mianem fizjologicznej \u201ejazdy po bandzie\u201d. <\/p>\n\n\n\n<p><strong>Szukanie takiej ostoi przydarza si\u0119 r\u00f3wnie\u017c ludziom, kt\u00f3rych wyj\u0105tkowo z\u0142a pogoda \u201euwi\u0119zi\u0142a\u201d w g\u00f3rach. Wprawdzie granice wytrzyma\u0142o\u015bci na zimno s\u0105 dalece mniejsze ni\u017c u hibernator\u00f3w (np. je\u017ca), ale od czego mamy inteligencj\u0119 i osi\u0105gni\u0119cia cywilizacyjne?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>W\u015br\u00f3d gatunk\u00f3w, kt\u00f3re najbardziej radykalnie nara\u017caj\u0105 sw\u00f3j organizm na wycie\u0144czenie prym wiod\u0105 myszy \u2013 popielice i smu\u017cki. A ju\u017c ewenementem w tej kwestii jest zdolno\u015b\u0107 prze\u017cycia w lodowym mateczniku sus\u0142a arktycznego. Jest on w stanie wybudzi\u0107 si\u0119 z zimowego letargu, nawet gdy ciep\u0142ota jego cia\u0142a spadnie do niemal -3 \u00b0C! Nie jestem specjalist\u0105 od fizjologii zwierz\u0105t polarnych ani nawet zoologiem-amatorem, wi\u0119c nie pytajcie mnie prosz\u0119, jak to jest mo\u017cliwe.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Jak si\u0119 ubra\u0107 w g\u00f3ry? <\/h2>\n\n\n\n<p>Przed uci\u0105\u017cliwym i wysoce niekomfortowym g\u00f3rskim peelingiem uchronimy si\u0119 poprzez stosowne nat\u0142uszczenie sk\u00f3ry, nakremowanie twarzy porz\u0105dnym kremem (do kupienia np. w <a href=\"https:\/\/harmonystore.pl\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\" title=\"\">harmonystore.pl<\/a>), noszenie czapek, niekiedy te\u017c kominiarek lub innego typu ochraniaczy (chocia\u017cby gogle narciarskie)..<\/p>\n\n\n\n<iframe src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/xLOr75rm1Es\" allow=\"accelerometer; autoplay; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture\" allowfullscreen=\"\" width=\"560\" height=\"315\" frameborder=\"0\"><\/iframe>\n\n\n\n<p>Typowy, sprawdzony spos\u00f3b to <strong>ubieranie si\u0119 na tzw. cebulk\u0119<\/strong>. Nale\u017cy zaznaczy\u0107, \u017ce lepiej nie zak\u0142ada\u0107 na siebie byle czego. Nie chc\u0119 tu wyj\u015b\u0107 na jakiego\u015b modnisia ani odzie\u017cowego znawc\u0119, ale obiema d\u0142o\u0144mi bior\u0105c pe\u0142ni\u0119 odpowiedzialno\u015bci za te s\u0142owa, mog\u0119 si\u0119 podpisa\u0107 pod sugestiami, kt\u00f3re przedstawiam.<\/p>\n\n\n\n<p>Zamknijcie oczy na chwil\u0119 i wyobra\u017acie sobie: delikatn\u0105 w dotyku, o w\u0142a\u015bciwo\u015bciach bakteriob\u00f3jczych, zawieraj\u0105c\u0105 samooczyszczaj\u0105ce \u0142uski (dzi\u0119ki czemu nie trzeba jej cz\u0119sto pra\u0107), <strong>trzymaj\u0105c\u0105 ciep\u0142o podczas ch\u0142odu i oddaj\u0105c\u0105 je w upale&#8230;te  rewelacyjne cechy ma we\u0142na z merynos\u00f3w. S\u0105 to jedne z najstarszych  gatunk\u00f3w owiec, hoduje si\u0119 m.in. w Nowej Zelandii.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Niestety jest cholernie droga, a bielizna z niej zrobiona troszk\u0119 k\u0142uje, co mog\u0119 osobi\u015bcie potwierdzi\u0107, bo u\u017cywam jej w g\u00f3rach. Na to zak\u0142adam polar, a sam wierzch kurtk\u0119 puchow\u0105. Kiedy spodziewam si\u0119 naprawd\u0119 niskich temperatur, to pod sp\u00f3d l\u0105duj\u0105 kurtki typu <em><strong>softshell<\/strong><\/em>, do produkcji kt\u00f3rych stosuje si\u0119 sztuczny materia\u0142 o nazwie <em><strong>primaloft<\/strong><\/em>. U\u017cywane przeze mnie odzienie dodatkowo zawiera w sobie membran\u0119 z <em>g<strong>oreteksu<\/strong><\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ten ostatni materia\u0142 to i\u015bcie szata\u0144ski wynalazek &#8211; przepuszcza wilgo\u0107 z jednej strony (czyli pozwala sk\u00f3rze oddycha\u0107 i uwalnia\u0107 pot), jednocze\u015bnie blokuj\u0105c dostawanie si\u0119 wody z drugiej (chroni przed deszczem). <\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Piotrek, z kt\u00f3rym bylem w Himalajach (o np. wida\u0107 go tutaj na tle tych najwy\u017cszych g\u00f3r \u015bwiata: <\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" width=\"500\" height=\"889\" src=\"https:\/\/najednejlinie.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/najednejlinie-everest-base-camp-wyprawa.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2907\" srcset=\"https:\/\/najednejlinie.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/najednejlinie-everest-base-camp-wyprawa.jpg 500w, https:\/\/najednejlinie.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/najednejlinie-everest-base-camp-wyprawa-169x300.jpg 169w\" sizes=\"(max-width: 500px) 100vw, 500px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Razem z Piotrkiem pod Everest Base Camp<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>codziennie przez ponad 2 tygodnie nosi\u0142 w\u00f3wczas <strong>koszulk\u0119 z merynos\u00f3w<\/strong>. I mimo, \u017ce poci\u0142 si\u0119 mocno w trakcie trekkingu, to nie \u015bmierdzia\u0142 bardziej ni\u017c co poniekt\u00f3rzy na szybko-randkowym wydarzeniu (sp\u0119dziwszy kwadrans w komfortowym, klimatyzowanym lokalu, spryskani dezodorantem i nawet wod\u0105 po goleniu) \ud83d\ude00<\/p>\n\n\n\n<p>Zamiast traci\u0107 czas na takie eventy, lepiej si\u0119 wybra\u0107 w g\u00f3rzysty teren. Wiadomo, \u017ce Himalaje to najwy\u017csza p\u00f3\u0142ka (dla tych ze sporym do\u015bwiadczeniem), ale zacz\u0105\u0107 mo\u017cna ju\u017c np. w Tatrach. Polecam! Do zobaczenia, gdzie\u015b na szlaku. \ud83d\ude42 <\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n<div style='text-align:left' class='yasr-auto-insert-visitor'><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Zamknijcie oczy na chwil\u0119 i wyobra\u017acie  sobie: delikatn\u0105 w dotyku, o w\u0142a\u015bciwo\u015bciach bakteriob\u00f3jczych, zawieraj\u0105c\u0105 samooczyszczaj\u0105ce \u0142uski (dzi\u0119ki czemu nie trzeba jej cz\u0119sto pra\u0107), trzymaj\u0105c\u0105 ciep\u0142o podczas ch\u0142odu i oddaj\u0105c\u0105 je w upale&#8230;te  rewelacyjne cechy ma we\u0142na z merynos\u00f3w.<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":2908,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"yasr_overall_rating":0,"yasr_post_is_review":"yes","yasr_auto_insert_disabled":"","yasr_review_type":"","footnotes":""},"categories":[329],"tags":[],"class_list":["post-2905","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-poradnik"],"aioseo_notices":[],"yasr_visitor_votes":{"stars_attributes":{"read_only":false,"span_bottom":false},"number_of_votes":21,"sum_votes":104},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2905","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2905"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2905\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10294,"href":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2905\/revisions\/10294"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2908"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2905"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2905"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2905"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}