{"id":1518,"date":"2019-01-20T17:12:33","date_gmt":"2019-01-20T17:12:33","guid":{"rendered":"https:\/\/najednejlinie.pl\/?p=1518"},"modified":"2023-10-09T14:46:37","modified_gmt":"2023-10-09T14:46:37","slug":"pre-czyli-przygotowanie-rzecza-esencjonalna","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/poradnik\/pre-czyli-przygotowanie-rzecza-esencjonalna\/","title":{"rendered":"PRE, czyli Przygotowanie Rzecz\u0105 Esencjonaln\u0105"},"content":{"rendered":"<p>Przed ka\u017cd\u0105 wypraw\u0105 w g\u00f3ry trzeba poczyni\u0107 pewne przygotowania. Im mniej masz do\u015bwiadcze\u0144, tym wi\u0119cej czasu, energii i zasob\u00f3w b\u0119dzie trzeba na to przeznaczy\u0107. Oto gar\u015b\u0107 praktycznych porad ode mnie:<\/p>\n<h2>Pogoda. Gdzie sprawdzi\u0107 pogod\u0119 w g\u00f3ry?<\/h2>\n<p><span style=\"font-size: 18px;\"><em>Jak w ka\u017cdym alpejskim rejonie, pogoda jest zmienna, asekuracja w\u0105tpliwa, przebieg drogi nieewidentny, lawiny cz\u0119ste, a zej\u015bcie skomplikowane. W skr\u00f3cie jest wszystko, czego oczekujesz.<\/em> &#8211; Canadian Alpine Journal<\/span><\/p>\n<p>Zacznijmy od pogody. Jej podstawow\u0105 cech\u0105 jest to, \u017ce w rejonach g\u00f3rzystych jest ona bardziej zmienna ni\u017c na r\u00f3wninach, a same zmiany mog\u0105 zachodzi\u0107 szybciej.<br \/>\nDodatkowo w okresie jesienno-zimowym wyst\u0119puje tam zagro\u017cenie lawinowe, wi\u0119c dane synoptyczne nale\u017cy \u015bledzi\u0107 na bie\u017c\u0105co. Do tego s\u0142u\u017c\u0105 strony internetowe tatrza\u0144skich s\u0142u\u017cb odpowiedzialnych za ratowanie turyst\u00f3w:<\/p>\n<ul>\n<li><a href=\"http:\/\/www.topr.pl\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">www.topr.pl<\/a><\/li>\n<li><a href=\"http:\/\/www.tpn.pl\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">www.tpn.pl<\/a><\/li>\n<li><a href=\"http:\/\/www,hzs.sk\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">www.hzs.sk<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<p>Opr\u00f3cz nich warto korzysta\u0107 z serwisu pokazuj\u0105cego globaln\u0105 prognoz\u0119 pogody w rejonach gorzystych: <a href=\"http:\/\/www.mountain-forecast.com\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">www.mountain-forecast.com<\/a>. Nie zaszkodzi te\u017c odwiedzi\u0107 witryn regionalnych jednostek GOPRU, a niekiedy nawet schronisk czy pensjonat\u00f3w, w kt\u00f3rych zamierza si\u0119 nocowa\u0107. Wiele przydatnych informacji (nierzadko aktualizowanych w czasie rzeczywistym) znale\u017a\u0107 mo\u017cna tak\u017ce na profilach fejsbukowych: &#8220;Grupa Tatrza\u0144ska&#8221; i &#8220;Tatromaniak&#8221;. Nale\u017cy by\u0107 gotowym na r\u00f3\u017cne okoliczno\u015bci, wi\u0119c dost\u0119p do aktualnych danych o pogodzie jest niezb\u0119dny.<\/p>\n<h3>Musicie by\u0107 gotowi na g\u00f3rski peeling twarzy \ud83d\ude00<\/h3>\n<p><iframe src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/xLOr75rm1Es\" width=\"560\" height=\"315\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe><\/p>\n<h2>Topografia.\u00a0 Bez mapy nie id\u0119 w g\u00f3ry<\/h2>\n<p><span style=\"font-size: 18px;\"><em>Czu\u0142em si\u0119, jakbym spad\u0142 z mapy, a r\u00f3wnocze\u015bnie by\u0142 w centrum wszech\u015bwiata.<\/em> &#8211; E<\/span><span style=\"font-size: 18px;\">ric Weiner<\/span><\/p>\n<p>W szerszym znaczeniu s\u0142owo &#8220;topografia&#8221; zawiera w sobie wiele szczeg\u00f3\u0142\u00f3w, kt\u00f3re decyduj\u0105 zar\u00f3wno o trudno\u015bciach, jak i o atrakcyjno\u015bci danej wyprawy. Pr\u00f3cz rze\u017aby terenu w zakres tego poj\u0119cia zaliczy\u0107 mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c: ro\u015blinno\u015b\u0107, elementy antropogeniczne, a nawet lokaln\u0105 kultur\u0119 i wszystko, co ona z sob\u0105 niesie.<\/p>\n<p>Wyb\u00f3r w\u0142asnego celu podr\u00f3\u017cy pozostawiam Twej inwencji; ja preferuj\u0119 sytuacj\u0119, w kt\u00f3rej cel jest du\u017cy, konkretny i po\u0142o\u017cony za granic\u0105. Niekiedy tylko w znane mi z grubsza rejony Tatr jad\u0119 &#8220;w ciemno&#8221;, np.<\/p>\n<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"vqsNkXY71J\"><p><a href=\"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/tatry\/rysy-od-strony-slowackiej\/\">Porysowani, czyli Rysy od strony s\u0142owackiej i 15 kg ekogroszku<\/a><\/p><\/blockquote>\n<p><iframe class=\"wp-embedded-content\" sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" style=\"position: absolute; clip: rect(1px, 1px, 1px, 1px);\" title=\"&#8222;Porysowani, czyli Rysy od strony s\u0142owackiej i 15 kg ekogroszku&#8221; &#8212; Na jednej linie\" src=\"https:\/\/najednejlinie.pl\/tatry\/rysy-od-strony-slowackiej\/embed\/#?secret=d0N1LA8aGH#?secret=vqsNkXY71J\" data-secret=\"vqsNkXY71J\" width=\"500\" height=\"282\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\"><\/iframe><\/p>\n<p>W\u00f3wczas konkretn\u0105 \u015bcie\u017ck\u0119 podej\u015bcia opracowuj\u0119 w poci\u0105gu lub autokarze. Zasadniczo jednak <strong>przed wyjazdem nale\u017cy dok\u0142adnie pozna\u0107 i zaplanowa\u0107 przebieg drogi<\/strong>. Jad\u0105c w Tatry korzystam z serwisu: <a href=\"https:\/\/mapa-turystyczna.pl\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">https:\/\/mapa-turystyczna.pl<\/a>, ale przy sobie zawsze mam te\u017c papierow\u0105 wersj\u0119 mapy. A ponadto w na\u0142adowanym smartfonie &#8211; GPS.<\/p>\n<p>Ka\u017cdorazowo odpoczynek na szczycie danej g\u00f3ry to dla mnie namiastka tego, jakbym si\u0119 znalaz\u0142 w centrum wszech\u015bwiata. \ud83d\ude09<\/p>\n<h2>Ubranie. Jak si\u0119 ubra\u0107 w g\u00f3ry?<\/h2>\n<p><em><span style=\"font-size: 18px;\">Odzienie nie dla mody, ale dla wygody.<\/span><\/em><br \/>\n<span style=\"font-size: 18px;\">XIX-wieczne powiedzenie<\/span><\/p>\n<p>Odpowiedni\u0105 odzie\u017c nale\u017cy zawsze dostosowa\u0107 do warunk\u00f3w. Moj\u0105 taktyk\u0105 jest ubieranie si\u0119 &#8220;na cebul\u0119&#8221;. Wol\u0119 d\u017awiga\u0107 w plecaku cieplejsze rzeczy i nie musie\u0107 ich zak\u0142ada\u0107 ni\u017c marzn\u0105\u0107 z braku takowych. <strong>Najwa\u017cniejsze s\u0105 buty i kurtka, kt\u00f3ra powinna by\u0107 niczym piec<\/strong> &#8211; grza\u0107 nawet gdy temperatury s\u0105 bardzo niskie. W bardzo wysokich rejonach polecam 3 pary r\u0119kawiczek: na sam sp\u00f3d zwyk\u0142e przylegaj\u0105ce, drugie niech b\u0119d\u0105 ocieplane\/puchowe, a na sam wierzch \u0142apawice. Mog\u0119 je ubra\u0107 wszystkie trzy na raz.<\/p>\n<p>Na g\u0142ow\u0119 i szyj\u0119 stosuj\u0119 buff (czyt. baf) skonfigurowany z czapk\u0105 i kapturem. Klatk\u0119 piersiow\u0105 okrywam warstw\u0105 Merino (we\u0142na z owiec Marynos\u00f3w), a na to l\u0105duj\u0105 polar, kurtka puchowa i kurtka przeciwwiatrowa. W\u0142a\u015bciwe buty to takie, kt\u00f3re zapewni\u0105 mi nie tylko ochron\u0119 przed zimnem i kontuzjami, ale te\u017c przyczepno\u015b\u0107 i komfort.<\/p>\n<h2>Obuwie. Jakie kupi\u0107 obuwie w g\u00f3ry ?<\/h2>\n<p>Je\u015bli id\u0119 w wysokie g\u00f3ry, to konieczne jest obuwie wysokog\u00f3rskie. Ja zainwestowa\u0142em w takie:<\/p>\n<ol>\n<li><strong>Zamberlan Karka RR<\/strong><\/li>\n<li><strong>\u00a0Salewa Crow<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>Te pierwsze zak\u0142adam, gdy wyruszam na szczyt przekraczaj\u0105cy 5 tys. metr\u00f3w. Mam je z drugiej r\u0119ki, okazyjnie kupione za 1200 z\u0142. S\u0105 o 2 numery wi\u0119ksze ni\u017c te, kt\u00f3re nosz\u0119 zazwyczaj. Dlaczego?<br \/>\nDzi\u0119ki Kukuczce, kt\u00f3ry podczas wej\u015bcia na Denali (cz\u0119\u015b\u0107 z Was pewnie si\u0119 zdziwi, s\u0142ysz\u0105c nazw\u0119 tego sze\u015bciotysi\u0119cznika) odmrozi\u0142 sobie palucha i od tamtej pory nosi\u0142 wi\u0119kszy rozmiar, \u017ceby zmie\u015bci\u0107 dodatkow\u0105, grub\u0105 skarpet\u0119. To praktyczna rada, kt\u00f3r\u0105 wzi\u0105\u0142em sobie do serca, zw\u0142aszcza po wyprawie na Mont Blanc.<\/p>\n<p>Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce nasze stopy wraz z wysi\u0142kiem puchn\u0105, nawet o 1 rozmiar. No i warto, \u017ceby nie haczy\u0107 paluchami przy zej\u015bciu. Dodatkowo zainstalowany w nich bootek wewn\u0119trzny nie tylko ociepla, ale okazuje sie praktyczn\u0105 opcj\u0105, kiedy k\u0142adziemy si\u0119 spa\u0107. Zawsze mo\u017cna zdj\u0105\u0107 skorupy i w bootkach po\u0142o\u017cy\u0107 si\u0119 do \u015bpiwora. Bez nich wyprawa po Himalajach \u2013 trekking z g\u0142ow\u0105 w chmurach, by\u0142aby udr\u0119k\u0105.<\/p>\n<p>Salewa Crow, w kt\u00f3rych chodz\u0119 w Tatrach zim\u0105 oraz nadaj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c na wy\u017csze partie Alp. Doskonale nadaj\u0105 si\u0119 na lodowiec i szczyty do 4,5 km np.:<\/p>\n<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"qAlkT5TMok\"><p><a href=\"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/alpy\/grossglockner-wielki-dzwonnik-z-ktorym-lepiej-nie-zadzierac\/\">Wyprawa na Grossglockner \u2013 &#8220;Wielki dzwonnik&#8221; to najwy\u017cszy szczyt w Austrii<\/a><\/p><\/blockquote>\n<p><iframe class=\"wp-embedded-content\" sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" style=\"position: absolute; clip: rect(1px, 1px, 1px, 1px);\" title=\"&#8222;Wyprawa na Grossglockner \u2013 &#8220;Wielki dzwonnik&#8221; to najwy\u017cszy szczyt w Austrii&#8221; &#8212; Na jednej linie\" src=\"https:\/\/najednejlinie.pl\/alpy\/grossglockner-wielki-dzwonnik-z-ktorym-lepiej-nie-zadzierac\/embed\/#?secret=XITVNmzaUS#?secret=qAlkT5TMok\" data-secret=\"qAlkT5TMok\" width=\"500\" height=\"282\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\"><\/iframe><\/p>\n<p>Natomiast ten model buta np. na Kazbek i <a href=\"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/kaukaz\/elbrus-4-powody-by-nie-wchodzic-i-tylko-1-by-jednak-wejsc\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Elbrus<\/a> ju\u017c si\u0119 nie nadaje. S\u0105 za zimne. Trust me \u2013 by\u0142em tam ??<\/p>\n<figure id=\"attachment_1583\" aria-describedby=\"caption-attachment-1583\" style=\"width: 879px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-1583\" src=\"https:\/\/najednejlinie.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/ekwipunek-himalaje-min.jpg\" alt=\"\" width=\"879\" height=\"960\" srcset=\"https:\/\/najednejlinie.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/ekwipunek-himalaje-min.jpg 879w, https:\/\/najednejlinie.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/ekwipunek-himalaje-min-600x655.jpg 600w, https:\/\/najednejlinie.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/ekwipunek-himalaje-min-275x300.jpg 275w, https:\/\/najednejlinie.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/ekwipunek-himalaje-min-768x839.jpg 768w, https:\/\/najednejlinie.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/ekwipunek-himalaje-min-585x639.jpg 585w\" sizes=\"(max-width: 879px) 100vw, 879px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-1583\" class=\"wp-caption-text\">Ekwipunek w Himalaje: kask, czekan, uprz\u0105\u017c, sprz\u0119t osobisty, buty Zaberlany Karka, lina, mapy, camel bag, repo sznury, &#8220;ma\u0142pka&#8221; czekolady&#8230; Razem b\u0119dzie 22kg<\/figcaption><\/figure>\n<h2>Ekwipunek. Jaki sprz\u0119t zabra\u0107 w g\u00f3ry?<\/h2>\n<p><em><span style=\"font-size: 18px;\">Cz\u0142owiek jest lin<\/span><\/em><span style=\"font-size: 18px;\"><em>\u0105 rozpi\u0119t\u0105 mi\u0119dzy zwierz\u0119ciem a nadcz\u0142owiekiem. Lin\u0105 nad przepa\u015bci\u0105<\/em>. &#8211;\u00a0<\/span><span style=\"font-size: 18px;\">Fryderyk Nietzsche<\/span><\/p>\n<p>Archeologowie i antropologowie s\u0105 zgodni, \u017ce cz\u0142owiek nie sta\u0142by tym, kim jest, gdyby nie wykszta\u0142ci\u0142 umiej\u0119tno\u015bci wytwarzania, modyfikowania i stosowania narz\u0119dzi. Zatem par\u0119 s\u0142\u00f3w o sprz\u0119cie. Niemal zawsze warto jest mie\u0107 <strong>kask<\/strong>, nawet je\u015bli s\u0105 to niezbyt wymagajace szlaki turystyczne. Dlaczego?<\/p>\n<p>Ma\u0142e kamienie oraz inne przedmioty nierzadko s\u0105 spychane przez id\u0105cych przed nami lub mog\u0105 w nas trafi\u0107 w wyniku podmuchu wiatru lub nag\u0142ego obsuni\u0119cia terenu. A poza tym nigdy nie mo\u017cna wykluczy\u0107 po\u015bli\u017ani\u0119cia si\u0119.<\/p>\n<p>Je\u017celi mamy do czynienia z du\u017c\u0105 ekspozycj\u0105, to mo\u017cemy na szlaku znale\u017a\u0107 wiele udogodnie\u0144 np. por\u0119cz\u00f3wki. W\u00f3wczas warto mie\u0107 <strong>lon\u017c\u0119<\/strong> &#8211; najlepiej profesjonaln\u0105 z absorberem przymocowan\u0105 do uprz\u0119\u017cy. W ostateczno\u015bci mo\u017cna tak\u0105 uprz\u0105\u017c zrobi\u0107 samodzielnie, je\u015bli znamy si\u0119 na tym.<\/p>\n<p>I przede wszystkim pami\u0119tajcie o <strong>ciep\u0142ym \u015bpiworze.<\/strong> Inaczej sko\u0144czycie jak ja tutaj:\u00a0<a href=\"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/alpy\/schronisko-vallot-jeden-spiwor-dla-dwoch\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Jeden \u015bpiw\u00f3r dla dw\u00f3ch<\/a>\u00a0\ud83d\ude00<\/p>\n<figure id=\"attachment_1387\" aria-describedby=\"caption-attachment-1387\" style=\"width: 800px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-1387\" src=\"https:\/\/najednejlinie.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/najednejlinie-island-peak-na-tle-lhotse.jpg\" alt=\"\" width=\"800\" height=\"600\" srcset=\"https:\/\/najednejlinie.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/najednejlinie-island-peak-na-tle-lhotse.jpg 800w, https:\/\/najednejlinie.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/najednejlinie-island-peak-na-tle-lhotse-600x450.jpg 600w, https:\/\/najednejlinie.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/najednejlinie-island-peak-na-tle-lhotse-300x225.jpg 300w, https:\/\/najednejlinie.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/najednejlinie-island-peak-na-tle-lhotse-768x576.jpg 768w, https:\/\/najednejlinie.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/najednejlinie-island-peak-na-tle-lhotse-585x439.jpg 585w\" sizes=\"(max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-1387\" class=\"wp-caption-text\">Zdj\u0119cie wykonane na szczycie Island Peak 6189 m n.p.m. na tle Lhotse. Koniecznie w kasku \ud83d\ude42<\/figcaption><\/figure>\n<h2>Zapasy \u017cywieniowe. Jakie jedzenie warto zabra\u0107 w g\u00f3ry?<\/h2>\n<h2><span style=\"font-size: 18px;\"><em>Pusty \u017co\u0142\u0105dek nie jest dobrym doradc\u0105 politycznym.<\/em> &#8211; Albert Einstein<\/span><\/h2>\n<p>Do tych s\u0142\u00f3w wybitnego naukowca, doda\u0142bym: &#8220;Turystycznym r\u00f3wnie\u017c nie&#8221; ;-). Na szlak zawsze zabieram du\u017co jedzenia, w\u0142\u0105cznie z <strong>awaryjn\u0105 tabliczk\u0105 czekolady<\/strong> (preferuj\u0119 t\u0119 od\u017cywcz\u0105 z du\u017c\u0105 zawarto\u015bci\u0105 magnazu i 70-proc.\u00a0zawarto\u015bci\u0105 kakao). Przydatne s\u0105 batoniki zbo\u017cowe, orzechy oraz na d\u0142u\u017csze wyprawy zapasowa \u017cywno\u015b\u0107 liofilizowana. Mimo wysokiej ceny bywa nieodzowna, a przy tym jest lekka i po\u017cywna. Przek\u0105sk\u0105, kt\u00f3ra cz\u0119sto towarzyszy mi w drodze s\u0105 bakalie, bo nie ma to jak &#8220;nakarmi\u0107&#8221; nerki orzechami np. nerkowca. \ud83d\ude42<\/p>\n<h3>\u015aniadanie \u2013 najwa\u017cniejszy posi\u0142ek dnia, a bez herbaty w termosie si\u0119 nie ruszam. No way! \ud83d\ude09<\/h3>\n<p><iframe src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/_A5eH3ai_2g\" width=\"560\" height=\"315\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe><\/p>\n<p>Co do zasady przed wyj\u015bciem g\u00f3ry poch\u0142aniam solidn\u0105 porcj\u0119 czego\u015b po\u017cywnego np. owsiank\u0119, p\u0142atki zbo\u017cowe i r\u00f3\u017cne rodzaje orzech\u00f3w. Zawsze mam ze sob\u0105 <strong>zapas wody<\/strong> (co najmniej 1 litr wody, nie polecam gazowanej), a latem tak\u017ce <strong>pust\u0105 butelk\u0119<\/strong>, kt\u00f3r\u0105 nape\u0142niam przy ka\u017cdym wartkim strumyku. Zim\u0105 dodatkowo <strong>litrowy termos z gor\u0105cym napojem<\/strong>, kt\u00f3ry dos\u0142ownie mo\u017ce uratowa\u0107 \u017cycie. M\u00f3j pojemnik zawiera <strong>herbat\u0119 z imbirem, cukrem trzcinowym<\/strong> oraz niewielk\u0105 domieszk\u0105 alkoholu. Zdaniem wielu nie powinno si\u0119 go dodawa\u0107 (bo jeszcze szybciej wych\u0142adza organizm), ale nauczony do\u015bwiadczeniem si\u0119gam po co\u015b z pr\u0105dem, gdy spada mi poziom energii.<\/p>\n<figure id=\"attachment_1441\" aria-describedby=\"caption-attachment-1441\" style=\"width: 889px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-1441\" src=\"https:\/\/najednejlinie.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/najednejlinie-herbata-na-szczycie-z-dawidem.gif\" alt=\"\" width=\"889\" height=\"668\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-1441\" class=\"wp-caption-text\">Pijemy herbat\u0119 z pr\u0105dem, kt\u00f3r\u0105 otrzymali\u015bmy za wniesienie na plecach 15 kg worka ekogroszku do Chaty pod Rysami<\/figcaption><\/figure>\n<p><span style=\"font-size: 18px;\"><em>Uncja \u015brodk\u00f3w zapobiegawczych jest lepsza od tony \u015brodk\u00f3w leczniczych.<\/em> &#8211;\u00a0<\/span><span style=\"font-size: 18px;\">Archibald Joseph Cronin<\/span><\/p>\n<h2>Bezpiecze\u0144stwo w g\u00f3rach. Znajomo\u015b\u0107 zasad pierwszej pomocy i apteczka<\/h2>\n<p>W okresie zimowym nie ma tygodnia, aby media nie donosi\u0142y o nieodpowiedzialnych turystach, kt\u00f3rzy wychodz\u0105 w g\u00f3ry bez uprzednich przygotowa\u0144. I r\u00f3\u017cne czynniki sprawiaj\u0105, \u017ce w konsekwencji wysy\u0142ane jest po nich pogotowie. Nierzadko powa\u017cna akcja ratunkowa by\u0142aby zb\u0119dna, gdyby osoby te wiedzia\u0142y, jak\u0105 prewencj\u0119 zastosowa\u0107 i jak udzieli\u0107 sobie <strong>pierwszej pomocy<\/strong>. M\u00f3wi\u0105c o prewencji mam na my\u015bli zar\u00f3wno zdrowy styl \u017cycia, stopniowe przyzwyczajenie organizmu do wysi\u0142ku, jak i zabezpieczenie si\u0119 przed nag\u0142ymi sytuacjami kryzysowymi np. urazami lub czynnikami chorobotw\u00f3rczymi. <strong>Przed wypraw\u0105 nigdy nie bior\u0119 lek\u00f3w, bo nie chc\u0119, aby maskowa\u0142y chorob\u0119 lub jak\u0105\u015b niedyspozycj\u0119, ale mam je w apteczce zawsze w pogotowiu. Jest to szczeg\u00f3lnie wa\u017cne w przypadku choroby wysoko\u015bciowej.<\/strong><\/p>\n<p>Jako ratownik medyczny (z wykszta\u0142cenia) wychodz\u0119 z za\u0142o\u017cenia, \u017ce przede wszystkim nie wolno panikowa\u0107. Nale\u017cy oddzieli\u0107 nasze samopoczucie (podczas wyprawy dodatkowo nadwyr\u0119\u017cane czynnikami pogodowymi oraz zm\u0119czeniem) od problem\u00f3w somatycznych. Je\u015bli wok\u00f3\u0142 nas nie ma nikogo, kto pom\u00f3g\u0142by si\u0119 nam zdiagnozowa\u0107, to kluczowe s\u0105: zachowanie spokoju i odpoczynek. A je\u015bli b\u00f3le lub inne symptomy zdrowotne nasilaj\u0105 si\u0119, to trzeba trze\u017awo oceni\u0107 sytuacj\u0119 i wezwa\u0107 fachow\u0105 pomoc, wtedy gdy nie jeste\u015bmy w stanie poradzi\u0107 sobie bez niej.<\/p>\n<h2>Nie krzywdzimy zwi\u0119rz\u0105t. Wyj\u0105tkiem s\u0105 muchy i komary \ud83d\ude09<\/h2>\n<p><span style=\"font-size: 18px;\"><em>G\u00f3ry upajaj\u0105. Cz\u0142owiek uzale\u017cniony od nich jest nie do wyleczenia. Mo\u017cna pokona\u0107 alkoholizm, narkomani\u0119, s\u0142abo\u015b\u0107 do lek\u00f3w. Fascynacji g\u00f3rami nie mo\u017cna<\/em>. &#8211;\u00a0<\/span><span style=\"font-size: 18px;\">Ryszard Paw\u0142owski<\/span><\/p>\n<p>Na koniec kilka s\u0142\u00f3w dot. nastawienia do wyprawy oraz odpowiedniego zachowania si\u0119. <strong>Na szlaku nie ha\u0142asujemy (chyba \u017ce wzywamy pomocy) i nie przeszkadzamy innym. Id\u0105c w grupie, trzeba dostosowa\u0107 tempo do osoby, kt\u00f3ra jest &#8220;najs\u0142abszym ogniwem&#8221;. Warto te\u017c podzieli\u0107 si\u0119 i wymienia\u0107 rolami: przewodnika, tragarza, rozweselecza itp. Je\u017celi idziemy indywidualnie, to nale\u017cy kilka najbli\u017cszych nam os\u00f3b zawiadomi\u0107 o planowanej trasie i utrzymywa\u0107 z nimi kontakt, cho\u0107by tylko smsowy.<\/strong><\/p>\n<p>Nie powinny\u015bmy wychodzi\u0107 w g\u00f3ry, a ju\u017c na pewno nie samemu (zw\u0142aszcza w te wysokie), je\u015bli nasza kondycja fizyczna i psychiczna s\u0105 nienajlepsze. Mimo rosn\u0105cego zainteresowania g\u00f3rami, post\u0119pu technologicznego i coraz lepiej przygotowanych szlak\u00f3w, alpinizm czy w szczeg\u00f3lno\u015bci himalaizm to wci\u0105\u017c jest sport ekstremalny. Wymaga dobrego zdrowia i gotowo\u015bci do du\u017cego oraz nierzadko wielogodzinnego wysi\u0142ku fizycznego i odporno\u015bci psychicznej. Musimy postara\u0107 si\u0119, aby w miar\u0119 mo\u017cliwo\u015bci by\u0142o mi\u0142o i przyjemnie, bo tylko wtedy b\u0119dziemy mieli szans\u0119 rozkoszowa\u0107 si\u0119 cudownymi widokami, oddycha\u0107 \u015bwie\u017cym powietrzem i do\u015bwiadcza\u0107 g\u00f3r tak, jak nale\u017cy.<\/p>\n<p>Nie wolno nam zanieczyszcza\u0107 \u015brodowiska, <strong>wszelkie \u015bmieci zostawiamy w miejscach do tego wyznaczonych. A je\u015bli takich nie ma akurat, to niesiemy ze sob\u0105. Nie zrywamy ro\u015blin, nie straszymy i nie krzywdzimy zwierz\u0105t. Wyj\u0105tkiem s\u0105 muchy i komary.<\/strong> Nie dewastujemy szlaku i nie ignorujemy os\u00f3b, kt\u00f3re napotkamy. Nawet je\u015bli nie jeste\u015bmy w nastroju do okazywania towarzysko\u015bci, to grzeczno\u015b\u0107 i kultura osobista zawsze obowi\u0105zuj\u0105 (ja lubi\u0119 m\u00f3wi\u0107 dzie\u0144 dobry i przybija\u0107 pi\u0105tki dzielnym w\u0119drowcom). <strong>Koniec ko\u0144c\u00f3w i tak zawsze najwa\u017cniejsza jest g\u0142owa<\/strong>. Zabranie jej to absolutna podstawa. Dzi\u0119ki niej mamy ogromn\u0105 szans\u0119 wr\u00f3ci\u0107 z wyprawy szcz\u0119\u015bliwsi ni\u017c w chwili startu.<\/p>\n<div style='text-align:left' class='yasr-auto-insert-visitor'><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Przed wypraw\u0105 nigdy nie bior\u0119 lek\u00f3w, bo nie chc\u0119, aby maskowa\u0142y chorob\u0119 lub jak\u0105\u015b niedyspozycj\u0119, ale mam je w apteczce zawsze w pogotowiu. Jest to szczeg\u00f3lnie wa\u017cne w przypadku choroby wysoko\u015bciowej.<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":1582,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"yasr_overall_rating":0,"yasr_post_is_review":"","yasr_auto_insert_disabled":"","yasr_review_type":"","footnotes":""},"categories":[329],"tags":[],"class_list":["post-1518","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-poradnik"],"aioseo_notices":[],"yasr_visitor_votes":{"stars_attributes":{"read_only":false,"span_bottom":false},"number_of_votes":48,"sum_votes":238},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1518","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1518"}],"version-history":[{"count":12,"href":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1518\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8270,"href":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1518\/revisions\/8270"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1582"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1518"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1518"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1518"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}