{"id":11287,"date":"2025-11-28T18:19:55","date_gmt":"2025-11-28T18:19:55","guid":{"rendered":"https:\/\/najednejlinie.pl\/?p=11287"},"modified":"2025-11-30T09:02:14","modified_gmt":"2025-11-30T09:02:14","slug":"free-solo-maks","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/opowiesci\/free-solo-maks\/","title":{"rendered":"Kontrola cia\u0142a, cisza na szczycie i brak strachu: co nap\u0119dza wspinaczy free solo? Maks Parys"},"content":{"rendered":"

Maks przeszed\u0142 Polokokt\u0119 \u2014 drog\u0119 o trudno\u015bciach VI.2+, biegn\u0105c\u0105 rys\u0105 od pierwszego do ostatniego ruchu. Aha, i powinienem zacz\u0105\u0107, \u017ce zrobi\u0142 to BEZ LINY<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

W rejonie Kingsize<\/strong>, wstawi\u0142 si\u0119 \u201eprzy okazji\u201d innego projektu i po prostu przeszed\u0142 jedn\u0105 z bardziej charakterystycznych rys w okolicy na \u017cywca.<\/p>\n\n\n\n

W mojej pami\u0119ci rysy s\u0105 brutalne np. w Rudawach razem z ekip\u0105 wstawili\u015bmy si\u0119 w tradow\u0105 Pierwsz\u0105 Rys\u0119 VI na Krowiarkach<\/a><\/strong>. Ka\u017cdy z nas by\u0142 wtedy w dobrej formie, a mimo to nikt jej nie urobi\u0142. Nas po prostu wyplu\u0142a \u2014 nie mog\u0142em wspi\u0105\u0107 si\u0119 nawet do po\u0142owy.<\/p>\n\n\n\n

Zada\u0142em wi\u0119c kilka pyta\u0144 Maksowi:<\/p>\n\n\n\n

Jak odczuwasz trudno\u015bci i wycen\u0119 VI.2+?<\/h2>\n\n\n\n
\"\"
Polokokta. Fot. Szymon Cybart. \u0179r\u00f3d\u0142o: Maks<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Polokokta. Fot. Szymon Cybart. \u0179r\u00f3d\u0142o: Maks<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Wycena przy tego typu przej\u015bciach to moim zdaniem sprawa drugorz\u0119dna. Zdarzy\u0142o mi si\u0119 wycofywa\u0107 z pi\u0105tki, bo by\u0142a zbyt czujna na \u017cywca. Wed\u0142ug mnie wiele zale\u017cy od charakterystyki drogi, rodzaju ska\u0142y i formacji.<\/p>\n\n\n\n

Bezpieczniej i pewniej wspina si\u0119 w rysie, gdzie praktycznie ka\u017cdy klin jest klam\u0105, a zupe\u0142nie inaczej w tarciowym po\u0142ogu bez ewidentnych chwyt\u00f3w czy stopni, z kt\u00f3rego w ka\u017cdym momencie mo\u017cna si\u0119 ze\u015blizgn\u0105\u0107. Sporo wspinam si\u0119 w rysach i Polokokt\u0119<\/em> zrobi\u0142em pewnie ze 40 razy w swoim \u017cyciu \u2014 zawsze si\u0119 na niej rozgrzewam i sch\u0142adzam, kiedy jestem na Kingsajzie. Z takiej rysy po prostu trudno wypa\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Obecnie odczuwam j\u0105 bardziej jako 6.1 ni\u017c 6.2+<\/strong>, poniewa\u017c wspina\u0142em si\u0119 po niej wiele razy i po prostu dobrze czuj\u0119 si\u0119 w takich formacjach.<\/p>\n\n\n\n

Nie zrozum mnie \u017ale \u2014 nie neguj\u0119 jej wyceny. Pisz\u0119 o moich odczuciach, kt\u00f3re wynikaj\u0105 z tego, \u017ce t\u0119 drog\u0119 doskonale znam i \u015bwietnie czuj\u0119 si\u0119 w takich formacjach.<\/p>\n\n\n\n

Co decyduje o tym, \u017ce jedna rysa \u201ewchodzi\u201d, a inna jest zajebi\u015bcie trudna albo fizycznie niemo\u017cliwa?<\/h2>\n\n\n\n
\"\"
Mucha na dziko VI.4+ Trad. Fot Hanna Polewska. \u0179r\u00f3d\u0142o: Maks<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Preferencje? Rozmiar palc\u00f3w, d\u0142oni czy kolana, a z pewno\u015bci\u0105 tak\u017ce metry, kt\u00f3re przeszli\u015bmy w konkretnym rozmiarze rysy. Na pewno moj\u0105 pi\u0119t\u0105 Achillesa s\u0105 przerysy<\/strong> \u2014 rysy zbyt szerokie, \u017ceby wej\u015b\u0107 do nich jak do komina, a jednocze\u015bnie za w\u0105skie, \u017ceby pewnie sklinowa\u0107 w nich pi\u0119\u015b\u0107. Wspinanie w takich formacjach cz\u0119sto bardziej przypomina pe\u0142zanie robaka ni\u017c normalne wspinanie.<\/p>\n\n\n\n

\u017beby robi\u0107 takie drogi to chyba musisz mie\u0107 kosmiczny zapas?<\/h3>\n\n\n\n

Zapasu w tamtym momencie nie mia\u0142em \u017cadnego spektakularnego, bo wr\u00f3ci\u0142em z wyprawy do Pakistanu, po kt\u00f3rej by\u0142em \u2014 i nadal jestem \u2014 zwyczajnie s\u0142aby. Nie by\u0142o jednak a\u017c tak \u017ale, \u017cebym mia\u0142 jakiekolwiek w\u0105tpliwo\u015bci co do tego, czy j\u0105 przejd\u0119.<\/p>\n\n\n\n

M\u00f3j poziom sportowy przed wypraw\u0105 to okolice 8a RP<\/strong> i 7b OS<\/strong>, tak mniej wi\u0119cej \u201epi razy drzwi\u201d. Na w\u0142asnej asekuracji robi\u0142em 7c albo 7b+ w szybkim RP<\/strong>, zale\u017cnie od topo.<\/p>\n\n\n\n

Jak d\u0142ugo si\u0119 ju\u017c wspinasz?<\/h3>\n\n\n\n

Zacz\u0105\u0142em si\u0119 wspina\u0107 pod koniec pierwszej klasy liceum czyli 5 lat temu<\/p>\n\n\n\n

Jak dobrze trzeba zna\u0107 drog\u0119, by w og\u00f3le rozwa\u017cy\u0107 Free Solo?<\/h3>\n\n\n\n

Mo\u017cna robi\u0107 free solo OS, nie znaj\u0105c wcze\u015bniej drogi \u2014 wielu tak wspina. Ja jednak nie potrafi\u0142bym zaakceptowa\u0107 takiego ryzyka, dlatego poza kilkoma wyj\u0105tkami nie \u017cywcuj\u0119 w stylu OS. Og\u00f3lnie wspinanie bez asekuracji to u mnie rzadko\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Kiedy w\u0142a\u015bciwie pojawi\u0142 si\u0119 impuls, \u017ceby zrobi\u0107 j\u0105 bez liny?<\/h3>\n\n\n\n

Chyba kiedy przeszed\u0142em j\u0105 po raz pierwszy, trzy lata temu, by\u0142a to dla mnie naprawd\u0119 trudna droga \u2014 pierwsza albo druga w tym stopniu. Wydawa\u0142o mi si\u0119 jednak, \u017ce je\u015bli naucz\u0119 si\u0119 wspina\u0107 w tego typu formacjach, to nie b\u0119dzie to nic abstrakcyjnego \u2014 i tak te\u017c si\u0119 sta\u0142o.<\/p>\n\n\n\n

Zastanawiam si\u0119, co Wami kieruje decyduj\u0105c si\u0119 na Free Solo?<\/h2>\n\n\n\n
\"\"
Mucha na dziko VI.4+ Trad. Fot Hanna Polewska. \u0179r\u00f3d\u0142o: Maks<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

1) Poprawa bezpiecze\u0144stwa w g\u00f3rach.<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

\u017bywcuj\u0105c lub wspinaj\u0105c si\u0119 na s\u0142abej asekuracji, nawet w \u0142atwym terenie, uczymy si\u0119 realnie ocenia\u0107 sytuacj\u0119, w jakiej si\u0119 znajdujemy, i uczy\u0107 si\u0119 j\u0105 kontrolowa\u0107. Jasne, mo\u017ce by\u0107 przera\u017caj\u0105ce znale\u017a\u0107 si\u0119 bez asekuracji w terenie o trudno\u015bciach 6, wspinaj\u0105c si\u0119 na poziomie 6.5, ale zapas, kt\u00f3rym dysponujemy, raczej nie pozwoli nam spa\u015b\u0107. T\u0119 sytuacj\u0119 mo\u017cna zaakceptowa\u0107, emocje kontrolowa\u0107 i po prostu wspina\u0107 si\u0119 dalej \u2014 albo spa\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Mnie we wspinaniu bardzo poci\u0105ga w\u0142a\u015bnie ta umiej\u0119tno\u015b\u0107 kontroli cia\u0142a i umys\u0142u. Na co dzie\u0144 jestem do\u015b\u0107 chaotycznym i roztrzepanym cz\u0142owiekiem, ale kiedy si\u0119 wspinam, mam cel i potrafi\u0119 po\u015bwi\u0119ci\u0107 si\u0119 temu w 100%. Do wspinania podchodz\u0119 bardzo ambicjonalnie \u2014 to najwa\u017cniejsza cz\u0119\u015b\u0107 mojego \u017cycia. Nie w znaczeniu, \u017ce jestem w tym zajebisty, bo nie jestem, ale dlatego, \u017ce jest to dla mnie po prostu cholernie wa\u017cne.<\/p>\n\n\n\n

2) To po prostu niesamowite uczucie.<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Kiedy ko\u0144czysz drog\u0119 i przez te ostatnie kilka minut poza tob\u0105 i ska\u0142\u0105 nie istnieje absolutnie nic innego, to daje niesamowit\u0105 satysfakcj\u0119. Lubi\u0119 po takim przej\u015bciu usi\u0105\u015b\u0107 na szczycie ska\u0142ki albo g\u00f3ry i przez chwil\u0119 poczu\u0107 to, co jest doko\u0142a mnie, popodziwia\u0107 widoki i doceni\u0107 to, co mam.<\/p>\n\n\n\n

Ale to s\u0105 tylko moje odczucia \u2014 my\u015bl\u0119, \u017ce ka\u017cdy ma swoje w\u0142asne motywacje i troch\u0119 inaczej to wszystko prze\u017cywa.<\/p>\n\n\n\n

Co czujesz, kiedy po raz pierwszy odk\u0142adasz r\u0119ce po przej\u015bciu? Ulga? Euforia? Normalno\u015b\u0107?<\/h3>\n\n\n\n
\"\"
Mucha na dziko VI.4 Trad. \u0179r\u00f3d\u0142o: Maks<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Satysfakcja, niesamowity poziom koncentracji, kt\u00f3ry ulatuje z ka\u017cd\u0105 sekund\u0105\u2026
O ile podczas wspinania z lin\u0105 bardzo cz\u0119sto odczuwam strach \u2014 i na pewno nie mam tak mocnej \u201epsychy\u201d jak wielu moich koleg\u00f3w \u2014 to w trakcie \u017cywcowania tylko raz poczu\u0142em strach. Chwil\u0119 p\u00f3\u017aniej si\u0119 wycofa\u0142em.<\/p>\n\n\n\n

Dla mnie podczas przej\u015b\u0107 FS strach jest emocj\u0105 niedopuszczaln\u0105, poniewa\u017c os\u0142abia koncentracj\u0119 i zaburza ocen\u0119 sytuacji. Wydaje mi si\u0119, \u017ce je\u015bli boimy si\u0119 wej\u015b\u0107 w jak\u0105\u015b drog\u0119 na \u017cywca, to po prostu nie powinni\u015bmy si\u0119 w ni\u0105 wstawia\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Opowiedz jeszcze o Twoich obecnych projektach?<\/h3>\n\n\n\n

Obecnie sezon ska\u0142kowy chyba ju\u017c si\u0119 zako\u0144czy\u0142 i jako takich projekt\u00f3w nie mam. Chcia\u0142bym si\u0119 fajnie powspina\u0107 tej zimy w Tatrach i Alpach, a co przyniesie nast\u0119pny sezon? Zobaczymy\u2026 \ud83d\ude42<\/p>\n\n\n\n

Jak wygl\u0105da Tw\u00f3j trening?<\/h3>\n\n\n\n

Poza samym wspinaniem staram si\u0119 pracowa\u0107 nad moimi s\u0142abo\u015bciami \u2014 2 razy w tygodniu trenuj\u0119 na chwytotablicy, jeden dzie\u0144 po\u015bwi\u0119cam na si\u0142owni\u0119 i og\u00f3lnie na prac\u0119 nad kondycj\u0105, a w pozosta\u0142e dni treningowe siedz\u0119 na kilterze lub wspinam si\u0119 na linie.<\/p>\n\n\n\n

Na zako\u0144czenie<\/h2>\n\n\n\n

Rozmawiaj\u0105c z Maksem, trudno nie odczu\u0107 podziwu dla jego spokoju, skupienia i bardzo trze\u017awego podej\u015bcia do wspinania bez asekuracji. Dla wielu z nas sam poziom trudno\u015bci, na jakim si\u0119 porusza, pozostaje odleg\u0142ym marzeniem \u2014 a co dopiero przej\u015bcia free solo, gdzie ka\u017cdy krok wymaga absolutnej klarowno\u015bci umys\u0142u. Najciekawsze jest jednak to, jak Maks opowiada o strachu: o jego miejscu, granicach i o tym, \u017ce w pewnych sytuacjach strach po prostu nie mo\u017ce istnie\u0107, bo zaburza ocen\u0119 i odbiera kontrol\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Przy takich rozmowach trudno nie przypomnie\u0107 sobie s\u0142ynnych bada\u0144 dotycz\u0105cych Alexa Honnolda i jego nietypowej reakcji na bod\u017ace strachowe. Oczywi\u015bcie ka\u017cdy wspinacz dzia\u0142a inaczej i nie ma sensu szuka\u0107 bezpo\u015brednich por\u00f3wna\u0144. Bardziej chodzi o to, \u017ce osoby funkcjonuj\u0105ce w tak wymagaj\u0105cych warunkach cz\u0119sto rozwijaj\u0105 wyj\u0105tkow\u0105 zdolno\u015b\u0107 koncentracji i zarz\u0105dzania emocjami. I Maks wyra\u017anie ma w sobie t\u0119 umiej\u0119tno\u015b\u0107 \u2014 ugruntowan\u0105 do\u015bwiadczeniem, spokojem i \u015bwiadomo\u015bci\u0105 tego, co robi.<\/p>\n\n\n\n

I w\u0142a\u015bnie to jest w jego wspinaniu najpi\u0119kniejsze \u2014 ta cisza po przej\u015bciu drogi, moment siedzenia na szczycie ska\u0142y, kiedy wszystko jest proste, klarowne i prawdziwe. Doskonale rozumiem ten stan. Ka\u017cdy, kto cho\u0107 raz zatrzyma\u0142 si\u0119 na grani czy na wierzcho\u0142ku turni, wie, jak niezwyk\u0142e jest poczu\u0107 tylko siebie i otaczaj\u0105cy \u015bwiat. Mo\u017ce w\u0142a\u015bnie o to chodzi we wspinaniu \u2014 o ten kr\u00f3tki moment absolutnej wolno\u015bci.<\/strong><\/p>\n

<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Maks przeszed\u0142 Polokokt\u0119 \u2014 drog\u0119 o trudno\u015bciach VI.2+, biegn\u0105c\u0105 rys\u0105 od pierwszego do ostatniego ruchu. Aha, i powinienem zacz\u0105\u0107, \u017ce zrobi\u0142 to BEZ LINY.<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":11288,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"yasr_overall_rating":0,"yasr_post_is_review":"","yasr_auto_insert_disabled":"","yasr_review_type":"","footnotes":""},"categories":[330],"tags":[],"class_list":["post-11287","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-opowiesci"],"aioseo_notices":[],"yasr_visitor_votes":{"stars_attributes":{"read_only":false,"span_bottom":false},"number_of_votes":5,"sum_votes":24},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11287","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11287"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11287\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11300,"href":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11287\/revisions\/11300"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11288"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11287"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11287"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11287"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}