{"id":10644,"date":"2025-06-26T12:23:33","date_gmt":"2025-06-26T12:23:33","guid":{"rendered":"https:\/\/najednejlinie.pl\/?p=10644"},"modified":"2025-06-27T07:32:17","modified_gmt":"2025-06-27T07:32:17","slug":"hierapolis","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/podroze\/hierapolis\/","title":{"rendered":"Co naprawd\u0119 zosta\u0142o z Hierapolis?"},"content":{"rendered":"

O Pamukkale s\u0142ysza\u0142 prawie ka\u017cdy, kto kiedykolwiek interesowa\u0142 si\u0119 Turcj\u0105. Ale wiesz, co kryje si\u0119 tu\u017c za tymi bia\u0142ymi tarasami, po kt\u00f3rych tury\u015bci chodz\u0105 boso z telefonem w r\u0119ce? Star\u00f3wka sprzed 2000 lat. Serio.<\/p>\n\n\n\n

Miasto, kt\u00f3re leczy\u0142o wod\u0105\u2026 ale nie siark\u0105<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Pumakkale od zachodu<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Widok od wschodniej bramy<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Hierapolis to staro\u017cytne uzdrowisko z czas\u00f3w Rzymian. Dlaczego w\u0142a\u015bnie tu? Bo ze wzg\u00f3rza sp\u0142ywa\u0142a ciep\u0142a, bogata w minera\u0142y woda. Ale spokojnie \u2013 wbrew temu, co mo\u017ce si\u0119 kojarzy\u0107 z gor\u0105cymi \u017ar\u00f3d\u0142ami, tu nie ma siarki, wi\u0119c nic nie \u015bmierdzi<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

Woda w Pamukkale zawiera przede wszystkim w\u0119glan wapnia<\/strong>, dzi\u0119ki czemu powsta\u0142y te s\u0142ynne bia\u0142e tarasy \u2013 wygl\u0105da to jak \u015bnieg, ale jest twarde i chropowate. W staro\u017cytno\u015bci wierzono, \u017ce taka woda pomaga na r\u00f3\u017cne dolegliwo\u015bci \u2013 od staw\u00f3w po sk\u00f3r\u0119 \u2013 i szczerze m\u00f3wi\u0105c, dzi\u015b te\u017c wielu ludzi w to wierzy.<\/p>\n\n\n\n

Do Hierapolis zje\u017cd\u017cali si\u0119 chorzy, starzy, znudzeni \u017cyciem i ci, kt\u00f3rzy po prostu lubili gor\u0105ce k\u0105piele. Dzi\u015b te\u017c mo\u017cna si\u0119 tam wyk\u0105pa\u0107 \u2013 w Basenie Kleopatry. Niby legenda m\u00f3wi, \u017ce sama kr\u00f3lowa Egiptu tu p\u0142ywa\u0142a… ale gdyby mia\u0142a korzysta\u0107 ze wszystkich miejsc, kt\u00f3re j\u0105 reklamuj\u0105, to chyba nigdy by nie zd\u0105\u017cy\u0142a rz\u0105dzi\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Teatr, kt\u00f3ry mia\u0142 wszystko opr\u00f3cz popcornu<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Jednym z najwi\u0119kszych zaskocze\u0144 by\u0142 dla mnie teatr. I nie mam na my\u015bli sali kinowej, tylko prawdziwy amfiteatr z marmuru, kt\u00f3ry wci\u0105\u017c stoi, jakby wczoraj sko\u0144czyli tam pr\u00f3b\u0119. Pomie\u015bci\u0142by nawet 15 tysi\u0119cy widz\u00f3w!<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Ciekawostka: w teatrze rzymskim pierwszy rz\u0105d by\u0142… wy\u017cej ni\u017c reszta. Dlaczego? Bo czasem wyst\u0119powali tam gladiatorzy albo dzikie zwierz\u0119ta \u2013 a jak wiadomo, nikt nie chce siedzie\u0107 z lwem na kolanach.<\/p>\n\n\n\n

Hierapolis \u2013 staro\u017cytne spa i… sanatorium?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
\"\"
Pumakkale podczas lotu balonem<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Wyobra\u017a sobie, \u017ce miasto powsta\u0142o tylko dlatego, \u017ce by\u0142y tu gor\u0105ce \u017ar\u00f3d\u0142a. To tak, jakby dzi\u015b kto\u015b wybudowa\u0142 ca\u0142e osiedle wok\u00f3\u0142 jacuzzi. Woda sp\u0142ywa\u0142a z g\u00f3r i trafia\u0142a do specjalnych basen\u00f3w, gdzie ludzie si\u0119 moczyli i wierzyli, \u017ce wyjd\u0105 zdrowsi ni\u017c weszli.<\/p>\n\n\n\n

Hierapolis to taka staro\u017cytna wersja Ciechocinka \u2013 tylko wi\u0119ksza, \u0142adniejsza i z marmurowymi kolumnami.<\/p>\n\n\n\n

Miasto, kt\u00f3re chcia\u0142o by\u0107 nie\u015bmiertelne<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Hierapolis prze\u017cy\u0142o sporo: rzymskich cesarzy, mn\u00f3stwo turyst\u00f3w… i trz\u0119sienia ziemi. W czasach \u015bwietno\u015bci uznawane by\u0142o za miasto \u015bwi\u0119te. M\u00f3wiono, \u017ce dzi\u0119ki swojej religijnej roli, leczniczym \u017ar\u00f3d\u0142om i grobowcom prorok\u00f3w (tak, pono\u0107 tu w\u0142a\u015bnie spoczywa aposto\u0142 Filip!), nikt nigdy nie odwa\u017cy si\u0119 go zaatakowa\u0107. \u015awi\u0119to\u015b\u0107 mia\u0142a by\u0107 tarcz\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Ale \u2013 jak to w historii bywa \u2013 tarcza nie zawsze dzia\u0142a. W ko\u0144cu Hierapolis zosta\u0142o napadni\u0119te, a potem nawiedzi\u0142o je kilka pot\u0119\u017cnych trz\u0119sie\u0144 ziemi. Ostatnie z nich by\u0142o tak silne, \u017ce miasto zacz\u0119\u0142o umiera\u0107. Mieszka\u0144cy si\u0119 wynie\u015bli, a kamienne domy, \u0142a\u017anie i \u015bwi\u0105tynie zacz\u0119\u0142y obraca\u0107 si\u0119 w ruin\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Promenad\u0105 od wschodu do zachodu<\/h2>\n\n\n\n

Dzi\u015b mo\u017cesz spacerowa\u0107 g\u0142\u00f3wn\u0105 ulic\u0105, kt\u00f3ra kiedy\u015b by\u0142a centrum \u017cycia, i zauwa\u017cy\u0107, \u017ce boczne uliczki krzy\u017cuj\u0105 si\u0119 z ni\u0105 pod k\u0105tem prostym. Rzymianie kochali porz\u0105dek. I fontanny. I \u0142awki do siedzenia w cieniu. A gdy dotrzesz do ogromnego teatru \u2013 poczujesz si\u0119 tak, jakby\u015b odkurza\u0142 histori\u0119. Tyle \u017ce ona nadal \u017cyje \u2013 w kamieniu, w powietrzu, w szumie wiatru mi\u0119dzy kolumnami.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Latryna<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Tymi wg\u0142\u0119bianiami p\u0142yne\u0142a woda<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Zobaczy\u0107 staro\u017cytn\u0105 latryn\u0119 (tak, mo\u017cna by\u0142o za\u0142atwi\u0107 si\u0119 obok kumpla), pozosta\u0142o\u015bci \u015bwi\u0105ty\u0144, agor\u0119, a nawet resztki rzymskich akwedukt\u00f3w. Niby same kamienie, a jednak ka\u017cdy ma swoj\u0105 histori\u0119.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Agora<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

A jak masz szcz\u0119\u015bcie (tak jak ja), to mo\u017ce i znajdziesz… \u017c\u00f3\u0142wia w jednej z niecek Pumakkale. Serio. Nie wiem, jak si\u0119 tam znalaz\u0142, ale ewakuowa\u0142em go do krzak\u00f3w \u2013 niech \u017cyje d\u0142ugo i szcz\u0119\u015bliwie w Hierapolis.<\/p>\n\n\n\n

\ud83d\udd04 A co na to Efez?<\/h2>\n\n\n\n

Ja moczy\u0142em nogi w Basenie Kleopatry i snu\u0142em si\u0119 po ruinach Hierapolis<\/strong>, a moja \u017cona par\u0119 dni p\u00f3\u017aniej pojecha\u0142a na wycieczk\u0119 do Efezu<\/strong>. Idealnie si\u0119 zgrali\u015bmy \u2013 ka\u017cde z nas zobaczy\u0142o inne staro\u017cytne miasto, wi\u0119c wieczorem mieli\u015bmy co por\u00f3wnywa\u0107. I wiecie co? To dwa zupe\u0142nie r\u00f3\u017cne \u015bwiaty.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\ud83d\udd0d Por\u00f3wnanie<\/th>Efez<\/strong><\/th>Hierapolis<\/strong><\/th><\/tr><\/thead>
Liczba mieszka\u0144c\u00f3w<\/td>ok. 250 tys.<\/strong><\/td>ok. 100 tys.<\/strong><\/td><\/tr>
Powstanie<\/td>ok. X w. p.n.e.<\/td>II w. p.n.e.<\/td><\/tr>
Co tam zobaczysz?<\/td>Biblioteka, teatr, toalety, dom Maryi<\/td>Termy, teatr, trawertyny, nekropola<\/td><\/tr>
Klimat<\/td>Wielkie miasto, historia polityczna<\/td>Wi\u0119cej natury, mniej zabytk\u00f3w<\/td><\/tr>
Wra\u017cenia<\/td>Ogromne, pe\u0142ne detali i ciekawostek<\/td>Spokojniejsze, klimatyczne<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n

Hierapolis<\/strong> to miejsce, kt\u00f3re od pocz\u0105tku mia\u0142o by\u0107 spokojne. Troch\u0119 jak uzdrowisko dla duszy i cia\u0142a. Woda, wapienne tarasy, cisza, koty na kolumnach. \u017bycie toczy\u0142o si\u0119 tu wolniej. Ludzie przyje\u017cd\u017cali si\u0119 leczy\u0107, odpocz\u0105\u0107, mo\u017ce nawet troch\u0119 pomodli\u0107. Czu\u0107 w powietrzu co\u015b \u015bwi\u0119tego \u2013 i nic dziwnego, \u017ce przez wieki uwa\u017cano to miasto za nietykalne.<\/p>\n\n\n\n

Efez<\/strong>, w por\u00f3wnaniu do tego, to t\u0119tni\u0105ca \u017cyciem metropolia. Uliczny ha\u0142as (no dobra, wyobra\u017cony), polityczne intrygi, m\u0119skie plotki na marmurowych toaletach, tunele prowadz\u0105ce z biblioteki do domu publicznego\u2026 no inny klimat \ud83d\ude09.<\/p>\n\n\n\n

\ud83d\udcad Hierapolis to SPA staro\u017cytno\u015bci. Efez \u2013 jego Nowy Jork.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Oba miejsca \u0142\u0105czy historia i trz\u0119sienia ziemi, kt\u00f3re im mocno dokopa\u0142y. Ale ich dusza? Zupe\u0142nie inna.
Je\u015bli macie wyb\u00f3r \u2013 odwied\u017acie oba. Ale po Hierapolis, Efez mo\u017ce wyda\u0107 si\u0119 przyt\u0142aczaj\u0105cy.
Po Efezie, Hierapolis \u2013 zbyt spokojne.
A razem? Daj\u0105 pe\u0142en obraz staro\u017cytnego \u017cycia w Azji Mniejszej.<\/p>\n\n\n\n

Co naprawd\u0119 zosta\u0142o z Hierapolis?<\/h2>\n\n\n\n

Z jednej strony \u2013 ruiny<\/strong>, jakich wiele w Turcji. Z drugiej \u2013 ruiny, kt\u00f3re opowiadaj\u0105 histori\u0119 miejsca, kt\u00f3re mia\u0142o by\u0107 wieczne<\/strong>. I to czu\u0107, gdy tam jeste\u015b.<\/p>\n\n\n\n

Masz przed sob\u0105 amfiteatr tak ogromny, \u017ce mo\u017cna sobie wyobrazi\u0107 tysi\u0105ce widz\u00f3w i pot\u0119\u017cne g\u0142osy aktor\u00f3w nios\u0105ce si\u0119 po ca\u0142ej dolinie. Masz kamienn\u0105 ulic\u0119, kt\u00f3ra ci\u0105gnie si\u0119 przez miasto, idealnie rzymsk\u0105 \u2013 wszystko pod k\u0105tem prostym, jak w szkolnym zeszycie matematycznym.<\/p>\n\n\n\n

S\u0105 grobowce, \u015bwi\u0105tynia, \u0142uki triumfalne i publicznna latryna.<\/p>\n\n\n\n

Zosta\u0142a te\u017c atmosfera<\/strong>. Taka mieszanka spokoju, s\u0142o\u0144ca i dziwnego wzruszenia \u2013 bo widzisz \u015blady ludzi, kt\u00f3rzy tu \u017cyli, leczyli si\u0119, modlili, zakochiwali, a potem… uciekli. Bo mimo \u017ce wierzono, \u017ce nikt nie zaatakuje miasta \u015bwi\u0119to\u015bci<\/strong>, \u017cycie pokaza\u0142o co\u015b innego.
Przysz\u0142y wojny, przysz\u0142y trz\u0119sienia ziemi. W ko\u0144cu Hierapolis pad\u0142o \u2013 i zosta\u0142a cisza.<\/p>\n\n\n\n

Wi\u0119c co zosta\u0142o z Hierapolis?
Zosta\u0142y kamienie, kt\u00f3re m\u00f3wi\u0105<\/strong>, woda, kt\u00f3ra nadal leczy \u2013 i to dziwne poczucie, \u017ce kto\u015b tu by\u0142 przed Tob\u0105, bardzo dawno temu… i \u017ce zostawi\u0142 Ci wiadomo\u015b\u0107.<\/p>\n

<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Je\u015bli ju\u017c jeste\u015b w Pamukkale, to nie odpuszczaj Hierapolis. To nie tylko ruiny \u2013 to podr\u00f3\u017c w czasie. Zw\u0142aszcza gdy ruszysz tam rano, zanim t\u0142umy zadepcz\u0105 ka\u017cdy kamie\u0144.<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":10645,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"yasr_overall_rating":0,"yasr_post_is_review":"","yasr_auto_insert_disabled":"","yasr_review_type":"","footnotes":""},"categories":[461],"tags":[],"class_list":["post-10644","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-podroze"],"aioseo_notices":[],"yasr_visitor_votes":{"stars_attributes":{"read_only":false,"span_bottom":false},"number_of_votes":2,"sum_votes":10},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10644","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10644"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10644\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10672,"href":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10644\/revisions\/10672"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/10645"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10644"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10644"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/najednejlinie.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10644"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}